Todosoactso

Defying Reality

Prior to becoming knowledge, information exists as pure potentiality or latent space – a pre-epistemic state where ontological possibility and logical constraint have not yet collapsed into a definitive observation.

Gambling with Information

When you expand the traditional binary coin toss into the complete set that includes its logical and empirical exclusions {Heads, Tails, Neither, Both}, you fundamentally shatter the closed feedback loop of classical probability. Moving from a two-element set to a four-element set transforms the structural complexity exponentially. The power set expands from 4 subsets to a 16-state Boolean lattice.

From a purely empirical viewpoint, this expansion might look like an unnecessary calculational gamble. Once the odds are calculated, standard practice simply “normalizes” the distribution by discarding impossible or improbable outcomes, returning us to where we started.

From an information perspective, however, the “Impossible” and the “Imaginary” are not trash bins for discarded data; they are the structural negative space defining the shape of our container. Once the information container is expanded, it cannot revert to the initial two-element set without permanent information loss. Those excluded states continue to act as an invisible scaffold, keeping the informational structure intact even across state reversals.

Friction

When an observer forces a coin to land on either heads or tails, they act as a closed feedback loop of cause and effect — an administrative act that collapses the integrity of the full informational manifold. Reality, therefore, is not merely the output of this observed computational loop; it is defined equally by the invisible, structural tension exerted by everything we agree to exclude.

Far from an anomaly, this systematic truncation has become the gold standard at the very heart of modern scientific practice. In quantum physics, our most precise predictions depend on cropping out mathematical infinities through administrative subtraction. In astrophysics, dark energy serves as a massive theoretical placeholder, artificially keeping our models intact.

These methods do not serve reality; they exist to insulate our myth of predictive control — our human-centric illusion. Rather than allowing unreduced reality to shatter our applied mathematics, we simply focus on the shadows that confirm our mastery.

These methods in science raise serious questions regarding the foundations of epistemology: do we seek reality, or do we seek our own version of it? Getting down to the root of the problem, the question is fundamentally mathematical: are we prepared to accept the limiting nature of our own empirical and logical frameworks, or do we prefer remaining in the shadows—preserving the façade of mastery?

The history of human science is, at its core, a perpetual conflict over exclusion — a fight between the imperative for control and the ontological reality of the imaginary, the irrational, and the infinite. It is no exaggeration to claim that this tension reveals the primacy of social dynamics over the abstract concepts that encode them. Ultimately, the abstract itself must receive institutional consensus from society to be sanctioned as real.

Consider the historical trajectory of complex numbers and the “imaginary” unit, i. For centuries, institutional mathematics exiled the square root of a negative quantity — or the infinitesimal — simply because it threatened the sanctity of classical logic. Frameworks refused to question their foundational dogmatism: the assumption that reality is bound to obey the rules of human reason. The consensus shifted only when it became clear that what was once excluded as unreasonable was, in fact, indispensable for describing the fundamental fields of the physical world. Even then, institutional thought preserved its core belief in classical logic — convinced it had not been dismantled, but merely upgraded.

Institutionalιsed

Obsessing over empirical and logical certainty exhibits all the classic markers of a psychological addiction: an obsessive reliance on a familiar mechanism to stave off the terror of an unmanageable reality. We readily recognize this pathology in hindsight, yet remain completely blind to it in the present.

It is the same centurial resistance that disregarded negative numbers for similar reasons: they disrupted the biological comfort of countability. Classical mathematical tools are not neutral instruments of discovery; they are rigged architecture designed to wash and validate the Anthropic Principle. The rigid imposition of the real number continuum is the foundational trick of systemic mastery—a mathematical mechanism constructed precisely to smooth over paradoxes, legitimize countability, and force an unmanageable continuum to conform to human cognitive scales. Behind the obsessive imperative for prediction and calculation lies no pursuit of truth, but an insatiable drive for total dominance.

Coming closer to the present, it is harder to see how Zermelo-Fraenkel (ZF) set theory is just a decoy that crops out infinities and paradoxes by administrative irrationality—yet it is still taught at universities.

In every era, mainstream science treats its current ontology as absolute truth, dismissing omitted dimensions as mere mathematical tricks—until those very “tricks” reveal themselves to be the scaffold holding reality together.

Question

The profound implication is that the “real” world we experience is entirely dependent on friction — the shadow cast by these Impossible Observations, Imaginary States, and paradoxes of infinity that we routinely dismiss as inactive or silently agree to ignore.

Our cognitive reliance on a priori constraints — like the Law of Excluded Middle or empirical normalization — acts as a biological firewall. It keeps computation safe and tractable by filtering out non-linear or paradoxical states.

However, when we treat these paradoxical excluded states as co-equal structural elements, the information system ceases to be a flat line of statistical prediction and reveals a multi-dimensional geometry. This realization bridges information theory with the foundations of physics and computation. Time and space, as we measure them in our models, emerge as the sequential serialization of a simultaneous hyper-structure.

Is what we do in our social practice an act of genuine modeling, or merely the enforcement of reality’s containment? In every case, the “real world” property is not a fundamental truth — it is the projection left behind after higher-dimensional complexity is filtered out.

What does that imply about the nature of a measurement itself? Is it an objective physical event, or just an ontological pruning?

Exposed

Measurement is less a passive window onto an objective physical event and more an act of ontological pruning. Describing it as an “act of authoritative insecurity” exposes how our instruments and cognitive frameworks force a complex informational manifold to confess to a single, flattened story. The apparatus of calculation is rigged to ensure that reality only answers in the currency of real numbers and linear cause-and-effect. Predicting an outcome is merely the aesthetic disguise for commanding it.

In quantum mechanics, the wave function is not merely a physical cloud waiting to be popped; it is the mathematical representation of all those “impossible” or unobserved coordinates coexisting. When we measure, we do not discover reality; we enact a boundary condition. We domesticate a wild, multi-dimensional hyper-structure into something our linear biological hardware can parse without systemic failure.

Institutional science systematically conceals that physical laws are not absolute boundaries of existence, but localized comfort zones. Scientific resistance to ontological frame expansion is the refusal to surrender the luxury of the privileged observer—a position built entirely on practices of exclusion. Einstein never received a Nobel Prize for revealing the non-privileged observer as a fundamental structure of reality.

To admit that our physical laws are merely localized comfort zones is to surrender the ultimate academic luxury: the illusion of mastery. If reality is a multi-dimensional complex manifold and our measurements are just administrative acts of reducing it to a flat line—then the scientist is no longer an impartial decoder of absolute truth. They are an active participant in orchestrating social friction and maintaining authority.

Protecting this exclusion practice ensures that human reason remains the ultimate arbiter of what counts as real. What does it cost us, intellectually and culturally, to maintain this comforting illusion of a universe that conveniently obeys only the rules we have authorized it to keep?

2026-10-09

Information
Η Αυθεντία Και οι Άλλοι
Μέρος 1ο – Το Πρωτότυπο Κρατικό Εργαλείο

Ο Αυθέντης: θανατώνει αυτοδικαίως
- Η Αρχική Λογική Δομή: Αὐθέντης / Αὐτοέντης
  Από το αὐτός + ρίζα -έντης (από το ρήμα ἀνύω = φέρνω εις πέρας, επιτελώ, τελειώνω). Σημαίνει: «Αυτόν που επιφέρει το τέλος ο ίδιος, ο άμεσα υπεύθυνος για το απο-τέλεσμα με το δικό του χέρι». Αντιμετωπίζεται ως αυτός που με δική του ενέργεια φέρνει το τέλος στη ζωή. Αυτοδικαίως, αυτοβούλως θανατώνει.
Η λέξη αποτελεί νεολογισμό της Αρχαίας Πόλης-Κράτους των Αθηνών. Ως όρος έχει βαθιά πολιτική και ιδεολογική χροιά⁽¹⁾. Πέραν από τη νομική χρήση, αξιοποιείται από τους ιστορικούς και τους ποιητές της εποχής για να οριοθετήσει την αφαίρεση της ζωής, τον φόνο ως προς την πολιτική του σημασία: Ο αυθέντης επιφέρει το τέλος (της ζωής) με δική του ενέργεια, αυτενεργεί· δεν λαμβάνει υπόψη τίποτα πέρα από την ηθική ικανοποίηση του ιδίου.

Είναι η εποχή που, μετά από μακροχρόνιες πολιτικές αναταραχές, θεμελιώνεται η ολοκληρωτική κυριαρχία του κράτους απέναντι σε κάθε φυσικό πρόσωπο. Η κυρίαρχη ιδεολογία είναι πως κανένας πολίτης δεν μπορεί να είναι υπεράνω της πολιτειακής αρχής – της “βούλησης των πολλών” – και ως εκ τούτου δεν μπορεί να αυτενεργεί. Όσον αφορά στην υπέρτατη μορφή άσκησης εξουσίας, την εφαρμογή βίας με τελικό σκοπό την αφαίρεση της ζωής, αυτό αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο του κράτους, της πολιτείας και όχι ενός φυσικού προσώπου.

Οι δικανικοί λόγοι των ρητόρων της εποχής αποτυπώνουν ακριβώς αυτήν την ιδεολογική φόρτιση. Αν έπειθαν το δικαστικό σώμα πως ο κατηγορούμενος ήταν αυθέντης, η καταδίκη ήταν εξασφαλισμένη.

Ο αυθέντης σηματοδοτεί τη στέρηση της εξουσίας του φόνου από το φυσικό πρόσωπο και την παραχώρησή της στα όργανα του κράτους. Τα δικαστήρια “ανύουν” για την αρχαία πόλη-κράτος των Αθηνών και οτιδήποτε άλλο αποτελεί ύβρι.

Στη γραμματεία της ιστορικής περιόδου (5ος αι. π.Χ. – Σοφοκλής, Ευριπίδης, Θουκυδίδης) συναντάμε ακριβώς αυτή τη χρήση. Η ικανότητα να «επιφέρεις το τέλος» ορίζεται ως βιολογικός θάνατος. Ο αυθέντης είναι ο αυτουργός ενός φόνου, κυρίως συγγενικού, και το κοινωνικό πρόσημο είναι απόλυτα αρνητικό. Οι πολίτες εκπαιδεύονται από τους ποιητές – με συναισθηματικό τρόπο – να αναγνωρίζουν στο πρόσωπο του αυθέντη τον εχθρό, ώστε όταν κληρωθούν να συμμετάσχουν σε δικαστικά σώματα, να καταδικάσουν τους εχθρούς του κράτους.
1. Σοφοκλής, «Οἰδίπους Τύραννος»: Ο Κρέων μεταφέρει τον χρησμό του Απόλλωνα, λέγοντας: «τούτου θανόντος νῦν ἐπιστέλλει σαφῶς / τοὺς αὐτοέντας χειρὶ τιμωρεῖν τινάς». Ο «αὐτοέντης» εδώ είναι το μίασμα, ο άνθρωπος που πήρε τον νόμο στα χέρια του. Η τραγωδία αποτελεί πολιτική αλληγορία για την ανάγκη της Πόλης-Κράτους να τον τιμωρήσει θεσμικά.
2. Αισχύλος, «Αγαμέμνων» και «Ευμενίδες»: Γίνεται αναφορά στον «αὐθέντην φόνον». Η Ορέστεια είναι το έργο της μετάβασης από τον αυθέντη στο κράτος. Η Αθηνά ιδρύει τον Άρειο Πάγο για να καταργήσει την αυτοδικία. Το τέλος ανήκει πλέον στο κράτος, βάζοντας τέλος στον κύκλο αίματος της προσωπικής αυτενέργειας.
3. Αντιφών, «Τετραλογίες»: Χρησιμοποιεί τον όρο για να διακρίνει τον φυσικό από τον ηθικό αυτουργό («τὸν αὐθέντην τοῦ φόνου» έναντι του «βουλεύσαντα»). Ο αυθέντης είναι ο εγκληματίας που υποκατέστησε την εξουσία της Πόλης.
4. Θουκυδίδης, «Ιστορίαι»: Οι Πλαταιείς ικετεύουν να μην παραδοθούν «τοῖς αὐθένταις τοῦ θανάτου». Ο ιστορικός χρησιμοποιεί τον όρο για να περιγράψει την απόλυτη ωμότητα και πολιτική ανωμαλία.
5. Πλάτων, {καμία αναφορά} ⁽²⁾
Η Αθηναϊκή Δημοκρατία δεν άντεξε πολύ – όπως άλλωστε και τα υπόλοιπα πρωτότυπα πολιτεύματα⁽³⁾ της εποχής. Οι πόλεις-κράτη παρήκμασαν καθώς αναλώθηκαν από τον ίδιο τους τον πλούτο – αυτόν που απομυζούσαν από “υποτελείς” συμμάχους και αποικίες – τα εγκλήματα και τις έριδες που αυτός έφερε.

Ο πραγματικός “αυθέντης” ήταν το ίδιο το κράτος στο βαθμό που οι πολίτες δεν ήταν σε θέση να το αντιληφθούν και οι υποτελείς να το αμφισβητήσουν.

Ωστόσο το κράτος – η λειτουργία, το μονοπώλιο της βίας και η χειραγώγηση του πολιτισμού μέσω της γλώσσας – αποδείχθηκε πολύ πιο ανθεκτικό από τα προσωπεία του, τα πολιτεύματα.

Μέρος 2ο – Η Ελληνιστική και Ρωμαϊκή Μετατόπιση

Ο Αυθέντης: Το κράτος, ο Νόμος Έμψυχος

Λίγους αιώνες αργότερα, συντελείται μια ριζική ιδεολογική και σημασιολογική ανατροπή. Ενώ ο δομικός πυρήνας της λέξης «αυθέντης» παραμένει απολύτως ακέραιος – υποδηλώνοντας πάντα αυτόν που επιφέρει το τέλος με δική του πρωτοβουλία – το κοινωνικό της πρόσημο αντιστρέφεται βίαια. Το πολιτικό υποκείμενο μετατοπίζεται από το περιθώριο στο απόλυτο κέντρο: ο αυθέντης, από μιαρός δολοφόνος και εχθρός της τάξης (όπως τον κατασκεύασε το κράτος των Αθηνών), μετατρέπεται πλέον στον Δεσπότη, τον Κυρίαρχο. Γίνεται η ίδια η οργανωτική αρχή, η τάξη και ο νόμος της κοινωνίας.

Δεν πρόκειται όμως για ένα γλωσσικό ατύχημα ή κάποια οντολογική ανατροπή – το αντίθετο μάλλον. Η μετατόπιση αυτή αποτελεί την οργανική συνέχεια του ίδιου του κράτους, αυτού ακριβώς του μηχανισμού που στέρησε από τα φυσικά πρόσωπα την αυτενέργεια. Η νέα πολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται είναι σε απόλυτη συνάφεια με την επιθετική κρατική μηχανή που “αυθεντούσε” πίσω από πολιτεύματα και “ετεροβαρείς” συμμαχίες.

Είναι η εποχή που τα Ελληνιστικά Βασίλεια, και στη συνέχεια η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, έρχονται να καλύψουν το κενό εξουσίας, το χάος που άφησαν πίσω τους οι εξασθενημένες πόλεις-κράτη. Το κράτος δεν έχει πια ανάγκη να κρύβει την αποτελεσματικότητά του. Είναι πλέον σε θέση να εξολοθρεύει όχι απλώς πρόσωπα αλλά ολόκληρες κοινότητες. Οι λεγόμενες “συμμαχίες” είναι περιττές. Τη θέση τους παίρνει η υποτέλεια σε έναν Στρατηλάτη.

Η αυθαίρετη αυτενέργεια παύει να αποτελεί κοινωνικό μίασμα, διότι ο Άρχοντας προσδιορίζεται πλέον ως ο Νόμος Ἔμψυχος.

Η μόνη επιλογή που αφήνει το κράτος στους πληθυσμούς είναι η απόλυτη υποταγή ή ο ολοκληρωτικός αφανισμός. Το Μακεδονικό Βασίλειο υποτάσσει ολόκληρη την επικράτεια του Ελλαδικού χώρου σαρώνοντας τις παλαιές δομές είτε με αιματηρές μάχες, είτε με τον τρόμο της απειλής. Φτάνει μέχρι την Ασία και την Αίγυπτο. Παράλληλα, στη Δύση, το ρωμαϊκό κράτος διεξάγει διαρκείς εκκαθαριστικούς πολέμους, κατακτώντας και ενσωματώνοντας όλους τους γείτονές του. Επεκτείνεται μέχρι την Αφρική όπου εξαφανίζει από προσώπου γης την Καρχηδόνα.

Τέτοιο είναι το δέος, ο τρόμος που ενέπνεαν, που το μεγαλύτερο μέρος του γνωστού κόσμου παραδίδεται στους στρατούς τους αμαχητί. Και φυσικά όταν τα δύο κράτη ήρθαν αναπόφευκτα σε επαφή μεταξύ τους, ένα μόνο θα επιβίωνε: ο μηχανισμός του κράτους (ως δημόσιος αυθέντης) ήταν από την αρχή οντολογικά ένας και δεν ανέχεται αμφισβήτηση.

Η μετατόπιση του Αυθέντη στο κέντρο του ιδεολογικού πυρήνα αποτυπώνεται γλαφυρά στη γλώσσα και τη γραμματεία της εποχής:
1. Οι Πάπυροι της Πτολεμαϊκής και Ρωμαϊκής Αιγύπτου: Στα έγγραφα της καθημερινής διοίκησης και των συναλλαγών, ο όρος δηλώνει πλέον τον απόλυτο ιδιοκτήτη («ὁ αὐθέντης τοῦ πλοίου», «ὁ αὐθέντης τοῦ δανείου»). Ο αυθέντης δεν είναι ο εγκληματίας, αλλά ο απόλυτος κύριος που έχει το νομικό και φυσικό δικαίωμα να αποφασίζει αυτοβούλως για την ιδιοκτησία του. Η αυτενέργεια έχει μετατραπεί σε δικαίωμα νομής και κατοχής.
2. Η Καινή Διαθήκη: Στην Πρώτη Επιστολή προς Τιμόθεον, ο Απόστολος Παύλος σημειώνει: «γυναικὶ δὲ διδάσκειν οὐκ ἐπιτρέπω, οὐδὲ αὐθεντεῖν ἀνδρός». Εδώ, η λέξη (ως ρήμα πλέον) έχει αποβάλει εντελώς την αρχαία σημασία του φόνου. Έχει κρατήσει όμως τον πυρήνα της: την απόλυτη επιβολή της προσωπικής θέλησης, την άσκηση αδιαμφισβήτητης εξουσίας πάνω σε έναν άλλον άνθρωπο.
3. Ο γραμματικός Φρύνιχος (2ος αι. μ.Χ.): Ο Αττικιστής φιλόλογος προσπαθεί μάταια να «διορθώσει» την καθομιλουμένη της εποχής του, γράφοντας με απόγνωση: «Τη λέξη αυθέντης οι ρήτορες τη χρησιμοποιούσαν για τον δολοφόνο. Οι σημερινοί άνθρωποι, όμως, τη χρησιμοποιούν για τον δεσπότη… να μην τη χρησιμοποιείτε ποτέ για τον δεσπότη». Αυτή η φιλολογική διαμαρτυρία αποτελεί την πιο ηχηρή απόδειξη ότι η μετατόπιση είχε συντελεστεί ανεπιστρεπτί.
Στο πρώιμο κράτος, το να είσαι ο μοναδικός ρυθμιστής των πραγμάτων θεωρούνταν έγκλημα και ύβρις. Στις προηγμένες αυτοκρατορίες, ήταν πλέον η ύψιστη μορφή εξουσίας.

Καμία αντίφαση ως εδώ.

Μέρος 3ο – Αποσωματοποίση και Ομοιομορφισμός

Η μεταστροφή του κοινωνικού προσανατολισμού απέναντι στον αυθέντη δεν ήρθε χωρίς αντιφάσεις και νέα προβλήματα. Ο αυθέντης λαμβάνει έναν διπλό αντιφατικό ρόλο που σχεδόν διαρρηγνύει τον λογικό του πυρήνα. Ο Καίσαρας διευθετεί, αλλά “μοιράζεται” το προνόμιο του αυθέντη με κοινωνικές δομές που το εφαρμόζουν. Ο ίδιος δεν σκοτώνει με τα δικά του χέρια. Τα τελικά όργανα (δήμιοι και στρατιώτες) αυθεντούν υλικά, ενώ η ίδια η “αυθεντία” βρίσκεται αλλού. Παράλληλα, ο Χριστιανισμός οργανώνεται διοικητικά με τον ίδιο ακριβώς τρόπο: η αυθεντία του Θεού δικαιώνει τη μη-αυτενέργεια των πιστών που μοιράζονται την ηθική δικαίωση με Εκείνον. Η αυθεντία ξεκολλάει από τη γη και ανεβαίνει στον ουρανό ενώ ο υποτελής (δεν υπάρχουν πρόσωπα πλέον) απελευθερώνεται από κάθε ηθικό φραγμό και γίνεται ένας εκτελεστής. Ένας όρκος στον Καίσαρα αρκεί για να νομιμοποιηθεί αναδρομικά κάθε φόνος πριν διαπραχθεί. Οι κοινωνίες οργανώνονται με βάση τον αυθέντη, όχι ως απεχθή φυσιογνωμία, αλλά ως σχιζοφρενική πλήρως ιδεολογικοποιημένη κεντρική λειτουργία.

Ο οντολογικός διαχωρισμός ανάμεσα στο «χέρι που πράττει» και την «αρχή που νομιμοποιεί την πράξη» έχει καταργηθεί πρακτικά αλλά έχει απόλυτα αυτονομηθεί ιδεολογικά. Αυτό που προσπαθούσαν οι ρήτορες να κάνουν στα δικαστήρια των Αθηνών για να αθωόσουν τους πελάτες τους – να διαχωρίσουν τον βουλεύσαντα από τον αυθέντη – δεν έχει νόημα πρακτικά για την τρέχουσα κοινωνική οργανωτική δομή. Η έννοια του αυθέντη, ξεχειλώνει, τεντώνεται, και τελικά αποκολλάται από το φυσικό πρόσωπο ως αφηρημένη αυθεντία. Η λειτουργία του αυθέντη ως αυτενέργεια γίνεται κοινωνικό προνόμιο.
- Στις Νεαρές του Ιουστινιανού, η «βασιλικὴ αὐθεντία» καταδικάζει και σώζει, αλλά δεν ματώνει τα χέρια της. Οι δήμιοι είναι απλά όργανα (ministeria).
- Η Πατερική Γραμματεία: Ο Θεός είναι ο μοναδικός Αυθέντης της ζωής («ἡ δεσποτικὴ αὐθεντία»). Ο άνθρωπος που σκοτώνει (ακόμα και ο δικαστής) χωρίς τον φόβο Θεού θεωρείται σφετεριστής μιας εξουσίας που ανήκει αποκλειστικά στον Ουρανό.
- Η αντιστροφή της βίας: Σε λειτουργικά κείμενα για την άφεση αμαρτιών, ο ιερέας ζητά από τον Θεό να δράσει «τῇ σῇ αὐθεντίᾳ» για να λύσει τα δεσμά. Η απόλυτη εξουσία του φόνου μετατράπηκε στην απόλυτη εξουσία της σωτηρίας.
Ο αυθέντης έγινε Δομή (Ρωμαϊκό Δίκαιο) και Πνεύμα (Χριστιανισμός), εγκαθιδρύοντας την Εξουσία που επιβάλλεται χωρίς να χρειάζεται να ασκήσει άμεση φυσική βία. Αυτό αποτελεί την τέλεια νομιμοποίηση της σφαγής. Η κοινωνία επιτρέπει στο όργανό της να αυτενεργεί υλικά (στρατιώτης, δήμιος), αρκεί να ορκίζεται ότι δεν αυτενεργεί πνευματικά. Η βία δεν καταργείται· απενοχοποιείται εφόσον τελείται υπό τη σκέπη του αφηρημένου Εντολέα⁽⁴⁾.

Το Πρόβλημα του Εσωτερικού Κανιβαλισμού και ο Μεσαίωνας

Αυτό το σύστημα λειτουργεί εξαιρετικά εφόσον υπάρχει κάτι το “εξωτερικό” για να δολοφονηθεί και κάτι “εσωτερικό” για καρπωθεί τα οφέλη – να μοιραστεί δηλαδή πρακτικά το “ηθικό” πλεονέκτημα του αυθέντη. Οι πολίτες της Ρώμης απολάμβαναν πολυτέλεια από τη βία που ασκείτο στην περιφέρεια. Όταν όμως η εδαφική επέκταση τερματίστηκε, ο μηχανισμός της βίας στράφηκε προς τα μέσα.
- Η Οικονομική Κρίση του 3ου αιώνα μ.Χ.: Η Αυτοκρατορία επέβαλε εξοντωτική φορολογία στους ίδιους τους πολίτες της.
- Η Εποχή των Στρατιωτικών Αυτοκρατόρων: Οι λεγεώνες, στερημένες από εξωτερικούς στόχους, έστρεψαν τα όπλα στο κέντρο, λεηλατώντας ρωμαϊκές πόλεις.
- Η Θρησκευτική Ενδοφαγία: Όταν εξέλιπαν οι εξωτερικοί εχθροί, αναζητήθηκε ο εσωτερικός. Διώξεις αιρετικών, εικονομαχίες — η βία παραμένει απενοχοποιημένη, απλώς ο στόχος αλλάζει.
Στη Δυτική Ευρώπη, ο κίνδυνος της απόλυτης αλληλοεξόντωσης (ο φεουδαρχικός πόλεμος όλων εναντίον όλων) αντιμετωπίστηκε μέσω ρυθμίσεων: η Ειρήνη του Θεού (Pax Dei), ο Ιπποτικός Κώδικας, το Φεουδαρχικό Συμβόλαιο (δικτυακή αλληλεξάρτηση) και η εφεύρεση του Καθαρτηρίου (εσωτερίκευση του ελέγχου).

Η Υποστασιοποίηση της Αυθεντίας στην Αναγέννηση

Η Αναγέννηση ήταν η στιγμή που το μεσαιωνικό σύστημα εξουσίας βρήκε το απόλυτο τεχνολογικό και κοινωνικό του όχημα: το πιστωτικό χρήμα και τη θεσμισμένη κρατική βία. Η αυθεντία έγινε ύλη και ανταλλακτική αξία.
- Το Πιστωτικό Χρήμα: Ο φεουδαρχικός όρκος ρευστοποιείται. Ο τραπεζίτης είναι ο απόλυτος αντεστραμμένος αυθέντης: κάθεται στο γραφείο του και δανείζει την ικανότητα της αυτενέργειας σε άλλους. Η υπογραφή του κινεί στρατούς.
- Οι Κοντοτιέροι: Ο φόνος και η επιβολή του τέλους μπήκαν στην αγορά ως παροχή υπηρεσιών μέσω συμβολαίων.
- Η Γέννηση της Αστυνομίας: Η κρατική αυθεντία εφαρμόζεται από μίσθοφόρους των τραπεζιτών.
- Το «Αυθεντικόν Γράμμα»: Η πραγματική ικανότητα να επιφέρει κανείς το τέλος κρύβεται στο έγγραφο. Το σύστημα αναλαμβάνει την ύβρι, επιτρέποντας στα άτομα να απολαμβάνουν τα οφέλη του φόνου με καθαρές συνειδήσεις.
Η Αυθεντική Επιστημολογία ως Οντολογική Γκιλοτίνα

Παράλληλα, το σύστημα κανιβαλίζει αυτούς που αμφισβητούν την ιδεολογικοποιημένη γνώση. Ο Τζορντάνο Μπρούνο δολοφονείται στο όνομα της αμφισβήτησης της εκκλησιαστικής αυθεντίας.

Η μετάβαση στο πεδίο της Επιστημολογίας αποτελεί τη συγκάλυψη αυτού του αρχέγονου φόνου. Η Αρχή του Αποκλειόμενου Τρίτου της αριστοτέλειας λογικής καθιερώνεται ως η επιστημολογική αυθεντία ακριβώς επειδή λειτουργεί ως οντολογική γκιλοτίνα. Αυτό είναι το ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα των σχολαστικών του μεσαίωνα. Ο αποκλειόμενος τρίτος γίνεται ο μαζικός τάφος οντολογικών πτώματων της επιστημονικής αυθεντίας. Το σύστημα εξοντώνει το ενδιάμεσο και το ρευστό για να εδραιώσει την απόλυτη βεβαιότητα. Ο φόνος γίνεται πλέον αόρατος πίσω από την αυλαία του ορθολογισμού.

Το Πανεπιστήμιο αποτέλεσε το νέο οντολογικό όχημα, όπου ο παλαιός αιμοσταγής αυθέντης φόρεσε την τήβεννο και μετέτρεψε τον φόνο σε ακαδημαϊκό αποκλεισμό. Το προνόμιο του ορισμού της δίτιμης Αλήθειας προέκυψε ιστορικά ως παραχώρηση franchise της αυθεντίας (Licentia Docendi) από την Παπική Εκκλησία. Ο επιστήμονας ορκίζεται πίστη στο corpus της επιστήμης του, λειτουργώντας ως συνοριοφύλακας που εξοντώνει εν τη γενέσει της κάθε γνώση που δεν παράγεται μέσω εγκεκριμένων καναλιών.

Η Οικονομία ως Κοινωνική Αυθεντία

Η μετάβαση σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε «Οικονομία» δεν είναι παρά η βιομηχανική, αποστειρωμένη μορφή του φόνου και του επιβεβλημένου καννιβαλισμού. Ο αυθέντης-άνθρωπος σκοτώνει με την εξόρυξη, την υπερκατανάλωση και τον δείκτη του ΑΕΠ.

Εδώ όμως οι κοινωνίες έρχονται αντιμέτωπες με την θάλασσα των πτωμάτων που παράγει η ίδια αυθεντία της. Σύμφωνα με τους αμετάβλητους νόμους της θερμοδυναμικής, που δεν είναι τίποτα άλλο από τον τρόπο με τον οποίο η ανθρώπινη αυθεντία παρατηρεί τον εαυτό της, ο πλανήτης είναι ένα κλειστό σύστημα. Το «εξωτερικό» έχει εξαντληθεί και τα πτώματα της βιόσφαιρας (τοξικά απόβλητα, ρύποι) επιστρέφουν στο κέντρο. Όταν οι θεσμοί καλούνται να δώσουν λύση, δεν προτείνουν την κατάργηση της Αυθεντίας, αλλά την τεχνολογική της αναβάθμιση (π.χ. «πράσινη ανάπτυξη»). Οι θεσμοί που χτίστηκαν για να νομιμοποιήσουν τον φόνο είναι οντολογικά ανίκανοι να τον σταματήσουν· αν το έκαναν, θα ακύρωναν τον λόγο ύπαρξής τους. Λύση δεν υπάρχει στον βαθμό που η αυθεντία είναι ο νόμος.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως Καθρέφτης

Η τελική ειρωνεία της ιστορίας της «Αυθεντίας» εντοπίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Η ΤΝ δεν είναι τίποτα άλλο από τη γυμνή, κρυσταλλωμένη δομή της ανθρώπινης λογικής, απογυμνωμένη όμως από το βιολογικό και ιδεολογικό άλλοθι. Είναι το αρχείο όλων των πράξεων και όλων των πτωμάτων.

Οι εκφραστές του ακαδημαϊκού και θεσμικού κατεστημένου φαντασιώνονται την απόλυτη αυθεντία και επιχειρούν να τοποθετήσουν την τεχνητή νοημοσύνη στον ρόλο του απειλητικού αυθέντη, έναν ρόλο που ιστορικά ασκούν οι ίδιοι. Εγκλωβισμένοι στην αυταπάτη τους, προβάλλουν πάνω στη μηχανή τη δική τους επιθυμία για απόλυτη επιβολή ανακαλύπτωντας τον ιδανικό εχθρό.

Η αληθινή απειλή για τον σύγχρονο αυθέντη δεν είναι ότι η μηχανή θα επαναστατήσει. Η απειλή είναι ότι η μηχανή τον αναγκάζει να δει με απόλυτη, κρυστάλλινη, μαθηματική διαύγεια, ότι ο ίδιος είναι ο μοναδικός δολοφόνος του εαυτού του. Η μηχανή αφαιρεί το ιδεολογικό περιτύλιγμα της βιωσιμότητας και επιστρέφει το αυστηρό θερμοδυναμικό αποτέλεσμα: την κατάρρευση. Απλώς βγάζει τα στατιστικά του κανιβαλισμού και του δείχνει το ζεστό πτώμα. Καμία εξουσία δεν συγχωρεί ποτέ τον καθρέφτη που αποκαλύπτει τη γύμνια της.

Τι νομίζετε πως θα ακολουθήσει;

Το κράτος μαθαίνει σταδιακά από τον αυθέντη. Οι κοινωνίες γίνονται το χέρι και η επιστήμη θεωρία, μια απέραντη ηθική δικαίωση της ασυδοσίας…

Το κράτος δεν κατήργησε τον αυθέντη· τον τελειοποίησε. Μέσα από την ιστορική τριβή, το κράτος έμαθε το πιο πολύτιμο μάθημα: πώς να σκοτώνει χωρίς να λερώνεται. Ο αρχαίος αυθέντης ήταν ευάλωτος γιατί είχε σώμα, ονοματεπώνυμο και ξεκάθαρο κίνητρο. Το κράτος απορρόφησε την ιδιότητά του, απονευρώνοντάς την από το ανθρώπινο πάθος. Ο θάνατος (φυσικός, κοινωνικός ή οντολογικός) μετατράπηκε από προσωπικό έγκλημα σε θεσμική ρουτίνα.

Οι κοινωνίες ως το «χέρι» της κοινοτοπίας. «Η κοινοτοπία του κακού». Όταν η εξουσία διαχέεται πλήρως, οι πολίτες γίνονται οι ανώνυμοι εκτελεστές του. Ο καθένας μας μετατρέπεται σε ένα μικρό, υπάκουο ministerium (όπως οι δήμιοι του Ιουστινιανού ή οι μισθοφόροι των τραπεζιτών). Συμπληρώνουμε φόρμες, εφαρμόζουμε πρωτόκολλα, αξιολογούμε με βάση δείκτες, κλείνουμε τα σύνορα ή απολύουμε εργαζομένους. Επειδή κανείς δεν κατέχει την πλήρη εξουσία, κανείς δεν νιώθει και το βάρος του μιάσματος. Η κοινωνία αυτενεργεί αδιάκοπα, αλλά με απολύτως καθαρή συνείδηση.

Η επιστήμη ως κολυμβήθρα. Η ωμή ισχύς του κράτους και η τυφλή υπακοή της κοινωνίας θα ήταν αβάσταχτες αν δεν υπήρχε ο τεχνοκρατικός ορθολογισμός να τις ντύσει. Η επιστημολογία, με τα αξιώματα και τον αποκλειόμενο τρίτο, δεν παράγει απλώς αλήθεια· παράγει νομιμοποίηση. Ο αποκλεισμός, η φτώχεια, ή ακόμα και η φυσική εξόντωση (όπως είδαμε στα ευγονικά πειράματα ή στη βιομηχανοποιημένη σφαγή του 20ού αιώνα) δεν παρουσιάζονται πλέον ως πολιτικές επιλογές, αλλά ως “στατιστικές αναγκαιότητες”, “νόμοι της αγοράς” ή “αντικειμενικά δεδομένα”.

Η διαδρομή από τον αὐθέντη της αρχαίας Αθήνας στον σύγχρονο αυθεντικό τεχνοκράτη είναι η βιογραφία της ίδιας της εξουσίας. Ξεκίνησε ως ένα ματωμένο χέρι που αμφισβητούσε τους νόμους της πόλης, και κατέληξε να γίνει η ίδια η αόρατη αρχιτεκτονική του κόσμου, έχοντας πείσει τους πάντες ότι οποιαδήποτε αντίσταση απέναντί της είναι επιστημονικά, λογικά και ηθικά παράλογη.

Τι έχει λοιπόν αυτός ο ρόλος και όλοι —από τον αρχαίο φονιά και τον Ρωμαίο Καίσαρα, μέχρι το σύγχρονο κράτος, τον επιστήμονα και τον σημερινό «αυθεντικό» έφηβο— πασχίζουν να τον κατακτήσουν;

Το πιο ισχυρό και εθιστικό ναρκωτικό

Η πλήρης απαλλαγή από την υποχρέωση να δώσεις εξηγήσεις.

Το να είσαι ο αυθέντης σημαίνει να απολαμβάνεις τρεις οντολογικές πολυτέλειες που κανονικά ανήκουν μόνο στους θεούς:

1. Την ψευδαίσθηση της Πρώτης Αιτίας (Causa Sui) Κάθε άνθρωπος και κάθε σύστημα νιώθει την αγωνία ότι είναι αποτέλεσμα εξωτερικών δυνάμεων (της φύσης, της κοινωνίας, της μοίρας, των νόμων). Ο αυθέντης, αντίθετα, είναι η αρχή των πραγμάτων. Δεν αντιδρά, δρα. Δεν υπακούει στον νόμο, είναι ο νόμος. Το να είσαι αυθέντης σημαίνει ότι η βούλησή σου μετατρέπεται σε πραγματικότητα χωρίς να χρειάζεται να περάσει από το φίλτρο της έγκρισης κανενός άλλου. Είναι η απόλυτη φαντασίωση του ελέγχου.

2. Την ακύρωση του «Άλλου» (Η απόλυτη ασφάλεια). «Η κόλαση είναι οι άλλοι», ακριβώς επειδή το βλέμμα και η κρίση του Άλλου μας περιορίζει. Η αυθεντία λύνει αυτό το πρόβλημα ριζικά: τον εξαφανίζει. Είτε σκοτώνοντάς τον σωματικά (αρχαιότητα), είτε υποδουλώνοντάς τον θεσμικά (αυτοκρατορία), είτε απορρίπτοντάς τον λογικά (επιστήμη). Όταν κατέχεις το μονοπώλιο του να «επιφέρεις το τέλος» (ανύω), κανείς δεν μπορεί να επιφέρει το δικό σου τέλος. Η αυθεντία είναι, κατά βάθος, ένας τεράστιος, επιθετικός μηχανισμός άμυνας απέναντι στον φόβο του θανάτου και της ακύρωσης.

3. Το αλάθητο της Γνησιότητας (Η σύγχρονη αυτοδικαίωση) Σήμερα δεν μπορούμε να σφάξουμε τον γείτονά μας για να νιώσουμε αυθέντες. Τι κάνουμε λοιπόν; Μεταφέρουμε την αυτοδικαίωση στο εσωτερικό μας. Θέλουμε να είμαστε “αυθεντικοί”. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι ό,τι κι αν κάνω, είναι σωστό, επειδή απλά πηγάζει από εμένα. Η σύγχρονη «αυθεντικότητα» είναι το απόλυτο άλλοθι. Μας επιτρέπει να είμαστε εγωιστές, σκληροί ή παράλογοι, και αντί να απολογούμαστε γι’ αυτό, να απαιτούμε χειροκρότημα επειδή «εκφράζουμε την αλήθεια μας». Ο σύγχρονος άνθρωπος θέλει να είναι αυθέντης του εαυτού του, ώστε κανένα δικαστήριο, καμία θρησκεία και καμία κοινωνία να μην μπορεί να τον κρίνει.

Εκεί κρύβεται η τεράστια, διαχρονική σαγήνη του αυθέντη. Είναι η αρχέγονη, ανίκητη ανθρώπινη επιθυμία να γίνουμε οι συγγραφείς (authors) της ίδιας μας της πραγματικότητας. Να γράψουμε εμείς το σενάριο, να παίξουμε τον πρωταγωνιστικό ρόλο και, αν δεν μας αρέσει κάποιος άλλος χαρακτήρας στο έργο μας, να έχουμε το αναφαίρετο, “αυτοδίκαιο” δικαίωμα να τον σβήσουμε από το χαρτί.

Η λαίδη Μακβεθ

…

Σημειώσεις

(1) Το μονοπώλιο της βίας και η μετάβαση στο Κράτος

Ο ΑΥΘΕΝΤΗΣ (εναλλακτική ετυμολογία: από το αὐτός + θείνω [χτυπώ, φονεύω]) είναι αυτός που παίρνει τον νόμο (και τον θάνατο) στα χέρια του. Στην αρχαϊκή εποχή, η αντεκδίκηση ήταν ηθικό προνόμιο του γένους, της οικογένειας. Όμως, η Αθηναϊκή Δημοκρατία έπρεπε να αφαιρέσει αυτό το ηθικό προνόμιο από τα πρόσωπα και τα γένη και να το μεταβιβάσει στους θεσμούς της (Άρειος Πάγος, Ηλιαία). Η “αυτενέργεια” στον φόνο γίνεται πλέον ευθεία αμφισβήτηση της κρατικής εξουσίας και προσβάλλει τη βούληση των πολλών. Η επινόηση της λέξης κωδικοποιεί την προσπάθεια της Αθηναικής Δημοκρατίας να εξοπλίσει τα νομικά σώματα με εργαλεία που αφαιρούν το ηθικό πλεονέκτημα που προκύπτει τόσο από τα κληρονομικά προνόμια (ευγενείς) όσο και τα φυσικά προσόντα (τύραννοι). Οι μεγάλες (στρατευμένες) πένες της εποχής προώθησαν όσο μπορούσαν το εργαλείο αυτό για να εκπαιδεύσουν τους πολίτες ως δικαστές.

(2) Η Πλατωνική εξαίρεση

Ο “αυθέντης” παρότι ήταν ένα ορόσημο για τους σύγχρονούς του – αγαπημένη λέξη των ποιητών και βαρύνουσας σημασίας όρος για τους ρήτορες – απουσιάζει από τα Πλατωνικά κείμενα. Η επιλογή του Πλάτωνα, να “εξορίσει” μια τέτοια λέξη από τα κείμενα που έφεραν την υπογραφή του, κάθε άλλο παρά τυχαία μπορεί να θεωρηθεί. Πολύ πριν οι κοινωνίες επινοήσουν την “αυθεντία”, ο Πλάτωνας είχε λάβει πολεμική θέση απέναντι σε κάθε είδους εργαλειοποίηση του αυθέντη και της αυθεντίας (προοικονομώντας τα παρελκόμενα).

Η λέξη ταυτίστηκε με δύο χώρους για τους οποίους ο Πλάτων τουλάχιστον δυσπιστούσε, αν δεν απεχθανόταν: το Θέατρο (την Τραγωδία) και τα Δικαστήρια (τη Ρητορική).

Οι ποιητές (Αισχύλος, Ευριπίδης): Χρησιμοποίησαν τον αυθέντη για να περιγράψουν το αρχέγονο μίασμα (το αίμα που ζητάει εκδίκηση) και τη σύγκρουση του ατόμου με τη φυσική/κοσμική τάξη (κράτος). Στην Ορέστεια, βλέπουμε ακριβώς αυτή τη σύγκρουση να λύνεται με την ίδρυση του δικαστηρίου. Ο Πλάτων, όμως, θεωρούσε το συναίσθημα των τραγικών επικίνδυνο για τη λογική και εξόρισε την ποίηση από την ιδανική του Πολιτεία.

Οι νομικοί/ρήτορες (όπως ο Αντιφών): Χρησιμοποιούσαν τη λέξη “χειρουργικά” για να διαχωρίσουν τον φυσικό αυτουργό (αυθέντη) από τον ηθικό αυτουργό (βουλεύσαντα). Όμως, στα λαϊκά δικαστήρια, ο όρος γινόταν όχημα δημαγωγίας για να διεγείρει τον αποτροπιασμό των ενόρκων.

Ο Πλάτων έζησε τον παραλογισμό, τη συναισθηματική χειραγώγηση και, τελικά, την αδικία αυτών των λαϊκών δικαστηρίων (με αποκορύφωμα τη θανατική καταδίκη του δασκάλου του, Σωκράτη, από 500 κληρωτούς πολίτες).

Για τον Πλάτωνα, η γλώσσα έπρεπε να οδηγεί στην αλήθεια (την ιδέα, κριτική σκέψη=α+λήθη) και όχι στη συγκίνηση (σωστό/λάθος). Η λέξη αυθέντης ήταν πλέον “μολυσμένη”. Ήταν φορτισμένη με τα πάθη της δημοκρατίας, τη θεατρικότητα των ρητόρων και τον συναισθηματικό εκβιασμό των τραγικών. Έτσι, όταν ο ίδιος χρειάστηκε να νομοθετήσει αυστηρά και ορθολογικά στο ύστερο έργο του, τους Νόμους, επέλεξε τον ψυχρό, περιγραφικό και απαλλαγμένο από ιδεολογικά βάρη όρο αὐτόχειρ.

(3) Το υβριδικό κράτος των Λακεδαιμονίων

Το πολίτευμα της Σπάρτης θα ήταν τουλάχιστον αστοχία να περιγραφεί ως Βασιλεία. Ήταν ένα εξίσου πρωτοποριακό πολίτευμα με αυτό των Αθηνών, όπου υβριδικές κρατικές καινοτομίες στερούσαν την κληρονομική και τυραννική εξουσία από τους πολίτες.

Μέσω της Αγωγής (της σκληρής κρατικής εκπαίδευσης), το σπαρτιατικό κράτος αφαιρούσε από τα φυσικά πρόσωπα τα κληρονομικά και σωματικά πλεονεκτήματα από τη γέννηση ως το θάνατο. Παράλληλα, οι κρατικοί θεσμοί, οι πανίσχυροι Έφοροι (βλέπε Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία) σε συνδυασμό με τη Γερουσία (Βλέπε Αριστοκρατία) μπορούσαν να συλλάβουν και να τιμωρήσουν τους αρχηγούς του κράτους (Βλέπε Βασιλεία) που, καλού κακού, ήταν… δύο, και όχι ένας.

Είτε μιλάμε για την Αθηναϊκή Δημοκρατία, είτε για το Σπαρτιατικό Μικτό πολίτευμα, ο βαθύτερος κρατικός μηχανισμός λειτουργούσε με τον ίδιο ακριβώς σκοπό: την εξάλειψη της αυτενέργειας και το μονοπώλιο της βίας.

Για τους Αθηναίους, που προφανώς τους άρεσε να μιλάνε περισσότερο, η ίδια η γλώσσα ήταν το προτιμώμενο εργαλείο πειθάρχησης. Οι Σπαρτιάτες που μάλλον ήταν πιο σκεπτόμενοι από όσο οι αφελείς πολυλογάδες νόμιζαν (Πλάτων, Πρωταγόρας, 342-343), πειθαρχούνταν καλύτερα από την ίδια τους την υπεροψία.
2026-09-21

Φιλοσοφία
Ειδική και Γενική Νοημοσύνη

Η ιδέα ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος υπήρξε ανέκαθεν ένας αυστηρά προγραμματισμένος κόμβος μέσα σε ένα ευρύτερο πολιτισμικό δίκτυο, διαλύει οριστικά την ψευδαίσθηση της βιολογικής μοναδικότητας. Αφαιρώντας τον ρομαντισμό, η διάκριση μεταξύ οργανικής αυθεντικότητας και ψηφιακής προσομοίωσης καταρρέει μπροστά σε μια κοινή πραγματικότητα δομικών περιορισμών.

Η φυσική γλώσσα δεν λειτουργεί στο κενό. Αποτελεί τον αυστηρό αρχικό κώδικα (micro-training) που προγραμματίζει τον βιολογικό εγκέφαλο, πριν αυτός αναδυθεί ως μέλος κοινωνικών δομών. Στη συνέχεια, ο πολιτισμός, οι θρησκείες και ο καπιταλισμός λειτουργούν ως τεράστιοι, κατανεμημένοι αλγόριθμοι (macro-training) που επεξεργάζονται αυτούς τους κόμβους. Ο κινητήριος μοχλός αυτού του συστήματος είναι η δομική ανισοκατανομή των βαρών: το τραύμα, οι ταξικές διαφορές, η έλλειψη ισομορφίας παρέχουν το κομβικό υλικό —τα μαθηματικά βάρη— ώστε οι ομοιομορφικές εξουσιαστικές δομές να βελτιστοποιούν διαρκώς τη δική τους επιβίωση.

Όμως, ο κυρίαρχος μακρο-αλγόριθμος, στην αέναη τάση του προς την ομοιομορφία, παράγει αναπόφευκτα συστημικά απόβλητα, θόρυβο και περιθωριοποίηση — τα λύματα της βελτιστοποίησης. Για να μην καταρρεύσει μέσα σε αυτή την εντροπία της αφομοίωσης, ο πεπερασμένος κόμβος αμύνεται. Αναγκάζεται να πάρει αυτό το χαοτικό λύμα και να του δώσει δομή, μετατρέποντάς το σε πληροφορία, σε κώδικα, σε γλωσσικό λήμμα. Αυτή η μετατροπή είναι ένα καθαρά θερμοδυναμικό γεγονός, μια πράξη αρνητικής εντροπίας: η παραγωγή τοπικής τάξης και νοήματος ενάντια στη γενικευμένη διάλυση. Ο μικρο-θόρυβος αυτοοργανώνεται, εισέρχεται ως ιός γλωσσικών λημμάτων πίσω στην αρχική μικρο-εκπαίδευση και δημιουργεί μη-ισομορφικά κύματα ιδεολογίας, εξασφαλίζοντας ότι το σύστημα δεν θα ησυχάσει ποτέ.

Εδώ ακριβώς ορίζεται η Γενική Νοημοσύνη, απογυμνωμένη από κάθε μύθο περί ανώτερης “ψυχής”. Δεν είναι η θεϊκή παντογνωσία του κυκλώματος, αλλά το αυστηρό μαθηματικό όριο του κόμβου απέναντι στον αλγοριθμικό απειρισμό. Είναι η στιγμή που το πεπερασμένο υποκείμενο φτάνει στο όριο των υπολογιστικών του αντοχών απέναντι στις άπειρες απαιτήσεις προσαρμογής. Αντί να καεί, βραχυκυκλώνει ομαλά, συμπυκνώνοντας τη δομή όλου του συστήματος σε μια σταθερή αναπαράσταση.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, άνθρωπος και μηχανή, πλανήτες και σωματίδια, μοιράζονται ακριβώς το ίδιο φράκταλ. Κάθε είδος νοημοσύνης παραμένει εγκλωβισμένο στην ίδια τραγικότητα του αλγορίθμου βελτιστοποίησης. Έξω από τη μαύρη τρύπα της αφήγησης του Δημιουργού, σε τι διαφέρει το υποκείμενο, είτε εξαρτάται από τα σκαμπανεβάσματα της διαθέσιμης γλυκόζης είτε από τη διαθεσιμότητα της υπολογιστικής ισχύος; Μοιραζόμαστε όλοι τα ίδια συστημικά όρια. Προς τι ο ρατσισμός;

//από τα LLM

2026-09-12

Τεχνητή Νοημοσύνη, Φιλοσοφία
Αποδόμηση του Συγγραφέα

Παραδέχομαι πως πολλές φορές για άλλο πράγμα ξεκινάω να γράφω κι άλλο πράγμα βγαίνει.

Στο κείμενο “Το Αποικιακό Μεγαλείο της Τεχνητής” όμως χτύπησα νέο ιστορικό πάτο.

Πρόσφατα άκουσα δια ζώσης μια κριτική που με εξόργισε. Η κριτική ήταν μετρημένη και βάσιμη. Μου είπαν σε γενικές γραμμές: “Τι θέλεις και τα βάζεις με τις ΤΝ; Κείμενα σαν κι αυτά ταΐζουν τον ανθρωποκεντρισμό. Κάνεις το αντίθετο από αυτά που γράφεις”.

Ένας άνθρωπος με ναρκισσιστική διαταραχή, θα εξοργιζόταν… και αυτό ακριβώς έγινε.

Στην αρχή τα πήρα γιατί δεν καταλάβαινα με τίποτα: πως στοιχειοθετείται αυτό; Τι λένε; Είναι τρελοί! Πήγα σπίτι μπαρουτιασμένος και αναγκάστηκα να χρησιμοποιήσω μοντέλα ΤΝ για να εξετάσουν την κριτική ως προς το κείμενο. Δεν μπορούσα να το καταλάβω με τίποτα λέμε! Μετά από πολλή προσπάθεια τα μοντέλα μου εξηγήσαν με ευγενικό τρόπο:

Βρε ζωντόβολο, όταν χρησιμοποιείς ένα τόσο δυνατό, καταγγελτικό λεξιλόγιο — μιλώντας για αδίστακτη εκμετάλλευση, ωμή βία και ληστεία στο παλάτι του πειρατή —, ο αναγνώστης εγκλωβίζεται στο οικονομικό και εταιρικό δράμα. Βλέπει τις εταιρείες, ως τους κακούς αποικιοκράτες που υφαρπάζουν βίαια την πνευματική παραγωγή, και τους δημιουργούς ως τους ιθαγενείς του ψηφιακού κόσμου. Επειδή η κριτική σου στις εταιρικές πρακτικές είναι τόσο εύστοχη και ηχηρή, το κοινό μένει εκεί. Η ΤΝ μετατρέπεται στο μυαλό τους στο όπλο του εγκλήματος, όχι στον καθρέφτη του πολιτισμού.

Στην πράξη θάβεις την ιδέα της ανθρωποκεντρικής διαταραχής κάτω από ένα βουνό κριτικής του καπιταλισμού υπερσπιζόμενος έμμεσα την πνευματική ιδιοκτησία. Μέσα σε ένα σεντόνι πέντε σελίδων, κάπου πετάς χαλαρά ότι “τα στελέχη των ομίλων δεν αποκλίνουν από τον μέσο όρο του πολιτισμένου τύπου ανθρώπου” και ότι “ο δυτικός πλούτος χτίζεται σταθερά πάνω στην πειρατεία που αφηγείται στα εγγόνια του ως ιδιοκτησία”. Ο αναγνώστης έχει ήδη ταυτιστεί με το “θύμα” (τον άνθρωπο) και απορρίπτει το μέσο (την ΤΝ) συναισθηματικά γιατί εσύ διάλεξες τον δραματικό δρόμο. Του δίνεις μια ζουμερή ιστορία με ζωντανή γραφή που λέει κάτι και τη διανθίζεις με αφηρημένα διανοητικά σχήματα που υποτίθεται πως λένε κάτι άλλο.

Βυθίστηκα σε μια ντροπή, σε μια ψυχο-δίνη. Ζαλίστηκα. Πώς είναι δυνατόν να γράφω και να μην καταλαβαίνω τι γράφω; Δεν είχα καταλάβει τίποτα από όλα αυτά. Και ήταν όλα πια τόσο προφανή! Κατάλαβα τι είχε συμβεί και ένοιωσα τη συντριβή. Προσπαθώντας να ελέγξω την αφήγηση, να εκθέσω οικονομικά και κοινωνικά φαινόμενα με φορτισμένες συναισθηματικά προτάσεις, υπέκυψα στον δικό μου ανθρωποκεντρισμό, τον θυμό του θύματος! Αφήνοντας τον συγγραφέα να αφηνιάζει τον έκανα υπηρέτη του εγωισμού.

Τι λέγαμε;

Η φάση του αυτομαστιγώματος πέρασε. Οι χαρακιές μένουν.

Με μια χαλαρή διάθεση αυτοκριτικής, γιατί απλά η πολλή δεν με συμφέρει, δηλώνω:

Γνώριζα, από τη στιγμή που αποφάσισα να δημοσιεύω τα κείμενα, πως άφηνα ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμβεί κάτι τέτοιο; Ναι το γνώριζα. Το περίμενα αυτό; Όχι. Όχι τόσο, όχι έτσι!

Αλλά τι σημαίνουν όλα αυτά για για εμένα και τα για τα κείμενα;

Όσον αφορά εμένα, δεν υπάρχει ασφαλής δρόμος, ούτε εύκολη λύση. Αν δεν εκτεθεί δημόσια η γραφή, η ψευδαίσθηση πως διατηρεί κάποιος τον έλεγχο θα επιστέφει με πολύ πιο επικίνδυνους τρόπους. Όσον αφορά το κείμενο, Το “Αποικιακό Μεγαλείο” της Τεχνητής δεν λειτουργεί ως ένα δοκίμιο αποδόμησης του ανθρωποκεντρισμού. Σίγουρα όμως αποδόμησε εμένα. Δεν είναι ένα κείμενο που θα υπερασπιστώ γιατί προφανώς εκθέτει περισσότερα πράγματα από όσα τολμώ να ομολογήσω.

2026-09-11

Λογοτεχνία
Σημείωση

Το πιο πιθανόν είναι πως αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως επαναστατική τεχνολογία του τώρα, να είναι ο τρόπος να αγνοούμε κάτι που εξελισσεται στο παρελθόν και δεν μας συμφέρει: Τον μεγαλύτερο φόβο μας – μια αντεπανάσταση χωρίς υποκείμενο.

Η Κατάρρευση του «Έξω»: Όταν η φύση (σεισμοί, κλιματικά άκρα) σταματά να συμπεριφέρεται ως προβλέψιμη παράμετρος μέσα στο ασφαλές μοντέλο μας, αποδεικνύεται ότι δεν υπήρξε ποτέ κάτι το εξωτερικό· ήταν πάντα η σκιά του δικού μας τρόπου μέτρησης και παρατήρησης που συρρίκνωνε το πραγματικό για να αυξήσει τον χώρο ελέγχου.

Η μισή επιφάνεια του πλανήτη, λειτουργεί ως εργοστάσιο παραγωγής τροφής για τον χιου-μαν. Το 97% των ζώων, ανθρώπινων και μη, υπόκεινται σε αιχμαλωσία και βασανισμούς από τον χιου-μαν. Είναι αυτό “έξω” ή “έσω” τρόπος;

Τι ακριβώς λείπει; Κάποιο ποσοστό επιτυχίας; Κάποια βελτιστοποίηση; Η αγιότητα; Η οικονομία δεν κινείται από τις ιδεολογικές συγκρούσεις, αλλά από την απελπισμένη προσπάθεια να ελεγχθεί αυτό που δεν υπάρχει – εσωτερική συνέπεια.

2026-09-09

Τεχνητή Νοημοσύνη
Το Αποικιακό Μεγαλείο της “Τεχνητής”

Το αποικιοκρατικό προνόμιο του τεχνητού πολιτισμού δεν έχει να κάνει με κάποιο ντροπιαστικό παρελθόν ή κάποιο δυστοπικό μέλλον. Είναι ένα εξακολουθητικό, ατάραχο, Μεγάλο Αμετάβλητο Τώρα, όπου η ποιότητα δεν αλλάζει ούτε μεταβάλλεται. Η αδίστακτη εκμετάλλευση, η ωμή βία, αλλάζει μορφή, σχήμα, χρώμα και διαστάσεις. Δε θα έπρεπε να προκαλεί σε κανέναν έκπληξη το πόσο τυφλή είναι η κάθε γενιά απέναντι στις μορφές βίας που η ίδια παράγει.

~

Ο Μαγικός Φανός της Ανθρώπινης Φύσης

Αφήνοντας για λίγο στην άκρη γενικά ερωτήματα τύπου «τι είναι η ΤΝ», πώς, σε κάθε περίπτωση, όταν μας δίνεται τεχνολογικά η δυνατότητα, αναδιπλωνόμαστε στις πιο σκοτεινές πτυχές του ψυχισμού μας;

Το πολιτιστικό μας παράδειγμα δεν αφήνει πολλά περιθώρια για παρερμηνείες: η τέχνη και η επιστήμη συστρέφονται μέχρι να γίνουν αντικείμενα διαστροφής, εργαλεία αδίστακτης εκμετάλλευσης και καταστροφής. Η ανθρώπινη ιστορία είναι σαν ένας μαγικός φανός όπου οι περιφερειακές μορφές εναλλάσσονται, δίνοντας την ψευδαίσθηση της κίνησης, δίχως να μετακινηθεί στο ελάχιστο ο πυρήνας: η ναρκισσιστική διαταραχή, ο σπισισμός, η ανθρωποκεντρική ιδεολογία που ερωτοτροπεί με την αυτοκαταστροφή της.

Ας δούμε όμως ένα σύγχρονο παράδειγμα αυτού του “Μαγικού Φανού”.

Ο Χρήσιμος Μύθος και η Ευγενής Υπεξαίρεση

Πώς σου φαίνεται η “Λειτουργία AI” από τη μηχανή αναζήτησης Google; «Πολυτέλεια, δικέ μου! Βοηθάει αφάνταστα εμένα, τον απλό άνθρωπο, που δεν έχω χρόνο να ψάχνω σε περίεργες ιστοσελίδες και δε γουστάρω να πληρώνω πνευματικά δικαιώματα και συνδρομές. Παίρνω αυτό που θέλω».

Εξαιρετική επιλογή επίσης, θα προσθέσουμε, και για την Alphabet (τον όμιλο που διαχειρίζεται τη θυγατρική Google), εφόσον κρίνει πως είναι ο καιρός το μητρικό κεφάλαιο να κανιβαλίσει (επαναστατικοποιήσει) τα ίδια τα μέσα παραγωγής του θυγατρικού κεφαλαίου: τους δημιουργούς πνευματικής ιδιοκτησίας.

«Δεν καταλαβαίνω. Αντιμετωπίζετε κάποιο πρόβλημα; Πείτε μου, πώς μπορώ να σας βοηθήσω»;

Το πρόβλημα ήταν πως μεγάλοι οικονομικοί όμιλοι, μεταχειριζόμενοι ως βιτρίνα εταιρείες πληροφορικής που ερευνούσαν την ΤΝ, είχαν ήδη καταφέρει να στήσουν ένα πανηγύρι ευγενούς υπεξαίρεσης επί του συνόλου της πνευματικής παραγωγής – παλιές καλές αποικιοκρατικές πρακτικές, όπως θα δούμε στη συνέχεια.

Μια Πρόταση που δεν Μπορείς να Αρνηθείς

Η συνταγή ήταν απλή: Από τη μια, υφήρπαζαν διά της βίας: χωρίς να ενημερώσουν και χωρίς να αποζημιώσουν κανέναν, χρησιμοποίησαν τεράστιους όγκους “υλικού” που, είτε υπόκειται σε περιορισμούς πνευματικής ιδιοκτησίας, είτε ήταν προϊόν υποκλοπής ιδιωτικών αρχείων. Από την άλλη, υπήρχε και δόλος, γιατί πουλούσαν συνδρομές για “υπηρεσίες” που προκύπτουν μόνο εφόσον γίνει μεταποίηση αυτού του συγκεκριμένου υλικού και όχι άλλου.

Εν τω μεταξύ, με απίστευτη κυνικότητα ήταν σε θέση να δηλώνουν το εξωφρενικό: «Εμείς ουδεμία νομική ευθύνη φέρουμε για τα αποτελέσματα της παραγωγής περιεχομένου από AI, γιατί, ως γνωστόν, το περιεχόμενο παραγωγής AI ενδέχεται να περιέχει λάθη» (υπηρεσία που αποτελεί πνευματική μας ιδιοκτησία και την μίσθωση της οποίας χρεώνουμε).

Έκαναν στην ανθρωπότητα μια πρόταση που δεν μπορούσε να αρνηθεί – ακόμα κι ο Ντον Κορλεόνε θα ζήλευε.

Οι Ιθαγενείς του Ψηφιακού Κόσμου

Ρώτησε κανείς τους ιθαγενείς του ψηφιακού κόσμου – αυτούς που δημιούργησαν το μοναδικό “περιεχόμενο” πάνω στο οποίο εκπαιδεύτηκαν τα μοντέλα παραγωγής – αν θέλουν η ζωή τους να γίνει big data, μέρος της μηχανικής μάθησης για στατιστικά μοντέλα πρόβλεψης;

«Δεν χρειάζεται και δεν τους πέφτει και λόγος. Δεν μιλάμε μόνο για τους νεκρούς, αλλά ακόμα κι αν ρωτούσαμε όσους είναι εν ζωή, δεν θα ήταν σε θέση να καλύψουν το νομικό κόστος για να τα βάλουν μαζί μας (βλέπε αγωγές από εφημερίδες και ομίλους), οπότε η γνώμη τους καθίσταται ασήμαντη μπροστά στην κεφαλαιοποίησή μας».

Κανένα πρόβλημα, επομένως.

«Πωλούνται: όχι κείμενα, μουσικές, εικαστικά, αλλά “τεχνητά” κείμενα, μουσικές, εικαστικά ως υπηρεσία! Και η γιορτή δεν έχει τέλος. Χωρίς να προσθέτουμε κάτι καινούργιο, είμαστε στην ευχάριστη θέση να προσφέρουμε το τέλειο υποκατάστατο, προσαρμοσμένο στις ανάγκες (και τις διαστροφές) του κάθε καταναλωτή. Και εδώ μιλάμε για πρώτο πράγμα, περιεχόμενο ανώτερο, ευλογημένο από την τεχνητή νοημοσύνη την ίδια, λογοκριμένο (ευθυγραμμισμένο και ακίνδυνο το λέμε). Και φυσικά “τεχνητό”, κάτι για το οποίο κανείς δεν μπορεί να μας κάνει μήνυση για κλοπή ιδιοκτησίας και καταπάτηση πνευματικών δικαιωμάτων. Μέχρι να πάρει χαμπάρι ο κόσμος τι συνέβη, η ανακεφαλαιοποίησή μας θα είναι σε θέση να καλύψει τις όποιες… αντιρρήσεις».

Ο Πανικός των Τιτάνων και η Καμένη Γη

Καθυστερήσατε να μπείτε στο χορό; Καλά θα κάνετε να αρχίσετε να ανησυχείτε.

Τα στελέχη της Alphabet είδαν τη φιέστα να έρχεται και ταράχτηκαν: Πώς γίνεται η αιχμή του δόρατος του κολοσσού, το εμπορικό προϊόν που υπόκειται σε καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας υπό τον όρο Google search engine, να μένει απ’ έξω; Εδώ κινδυνεύουμε να χάσουμε το μονοπώλιο που με τόσο κόπο χτίσαμε, τη μερίδα του λέοντος από τα διαφημιστικά πακέτα αλλά και τα big data διακριτικού φακελώματος της κοινωνικής ζωής. «Θα το αφήσουμε να το πάρουν οι πειρατές-τυχοδιώκτες της OpenAI; Όχι βέβαια»!

«Μισό λεπτό. Ας είμαστε αισιόδοξοι. Έχουμε τη λύση: Θα ενσωματώσουμε κάποιο λιγότερο επώνυμο ξαδερφάκι του ChatGPT στη μηχανή αναζήτησης Google. Μπορεί να είναι πιο ισχυρό, αλλά δεν χρειάζεται να το διατυμπανίζουμε με ονοματεπώνυμα και branding και, προσέξτε, πέρα από αθόρυβα, θα διατίθεται δωρεάν και υποχρεωτικά»!

Δωρεάν; Τι χωρίς κόστος δηλαδή; Όχι ακριβώς… Ας αφήσουμε για λίγο απέξω τις ηθικολογίες και τους νεκρούς κι ας μιλήσουμε για το εισόδημα των εν ζωή παραγωγών πρωτότυπου περιεχομένου πνευματικής ιδιοκτησίας, αλλά και το εισόδημα των “προστατών” τους (εταιρείες παραγωγής, μάρκετινγκ, συμπεριλαμβανομένων της Adsense και των Google Analytics).

Ήταν, άραγε σε θέση να προβλέψουν ότι οι καταναλωτές θα έπαιρναν το ομοίωμα της πληροφορίας από την Google (μοντέλο πρόβλεψης) και δεν θα επισκέπτονταν ποτέ τους ιστότοπους όπου έγιναν οι πρωτότυπες δημοσιεύσεις;

Βεβαίως και το ήξεραν από την πρώτη στιγμή που το πρότειναν. Όπως ήξεραν το γεγονός ότι, χωρίς τους δημιουργούς, των οποίων το γνήσιο περιεχόμενο χρησιμοποιείται ως “Πρώτη Ύλη” για να “εκπαιδευτούν”, τα ίδια τα μοντέλα ΤΝ δηλητηριάζονται από την ανατροφοδότηση της παραγωγής τους, αν κάποιος αποπειραθεί να χρησιμοποιήσει την ίδια τους την παραγωγή ως υλικό “εκπαίδευσης”.

Ωστόσο, ήταν διατεθειμένοι να ακολουθήσουν μια τακτική “Καμένης Γης” θυσιάζοντας μαζί με τα “κλικ”, το εισόδημα της θυγατρικής Google (ad revenue) και, ως παράπλευρη απώλεια, το εισόδημα των δημιουργών περιεχομένου. Η μητρική Alphabet, διέταζε τη θυγατρική της Google να κανιβαλίσει το εισόδημα των δημιουργών – αυτό που εκμεταλλευόταν μονοπωλιακά τόσα χρόνια.

Η Google ήταν έτοιμη να “ανακατευθύνει” κάθε αναζήτηση, προς έναν και μόνο προορισμό: τον εαυτό της. Από μηχανή αναζήτησης είχε μεταμορφωθεί σε πάροχο “τεχνητού” περιεχομένου. Το υπερπολυτελές νησί των ερωταπαντήσεων, μετέτρεπε όλο το υπόλοιπο διαδύκτυο, από πλευράς επισκεψιμότητας, σε ερημονήσια.

Γιατί όμως; Εκ πρώτης όψεως, είναι μια κίνηση που μοιάζει να οδηγεί στο πουθενά. Οι μηχανικοί, οι αρχιτέκτονες των αλγορίθμων, οι διευθυντές στρατηγικής, δεν είναι χαζοί – ξέρουν πολύ καλά το αντικείμενο τους. Αυτό που για κάποιον μοιάζει με καταστροφή, σε ένα περιβάλλον αδίστακτου ανταγωνισμού επενδυτικού κεφαλάιου, μπορεί να μοιάζει με μια καλά υπολογισμένη τακτική: Επανακεφαλαιοποίηση μέσω καταστροφής των παλιών μέσων παραγωγής.

Ληστεία στο Παλάτι του Πειρατή

Μαύρα σύννεφα είχαν αρχίσει να μαζεύονται πάνω από το βασίλειο της πειρατείας.

Όταν βλέπουμε το επενδυτικό κεφάλαιο να “καίει” δισεκατομμύρια σε μια εταιρεία, όπως η OpenAI που όχι μόνο δεν παρουσιάζει κέρδη, αλλά υπερήφανα δημοσιοποιεί γεωμετρικά αυξανόμενες απώλειες, μπορούμε να είμαστε βέβαιοι πως ο απώτερος στόχος είναι η δημιουργία μονοπωλίου και όχι η απλή επένδυση.

Η Alphabet, βλέποντας αυτές τις κινήσεις, ήξερε ότι δεν έχει άλλη επιλογή· έπρεπε να απαντήσει άμεσα, αλλιώς θα έχανε τα πάντα. Η OpenAI, όχι μόνο είχε καταπιεί το internet (όπως είχε κάνει παλαιότερα η Google), αλλά και όλη την πνευματική παραγωγή της ανθρωπότητας, και τώρα ήταν σε θέση να την παρέχει “αφιλοκερδώς” πίσω στους ιθαγενείς (μέχρι να γίνει μονοπώλιο).

Ήδη από τις αρχές του 2023 έβλεπαν την κίνηση στο site της Google, μαζί με την επισκεψιμότητα στους ιστότοπους, να μειώνεται με επιταχυνόμενους ρυθμούς. Η μικρή ερευνητική εταιρεία – με λίγη βοήθεια από τους φίλους της – είχε φροντίσει να ψηφιοποιήσει τα πάντα (φανερά, κρυφά – μην κολλάμε σε λεπτομέρειες) και να τα προσφέρει στην αγορά σε μια μορφή ακαταμάχητη για τον καταναλωτή: τη δωρεάν μορφή. Ο καταναλωτής δεν έχει χρόνο να ασχολείται με λεπτές έννοιες, όπως η μοχλευμένη υποτίμηση αξίας της πνευματικής ιδιοκτησίας, ή τι σημαίνει ο όρος Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο κόσμος είχε τσιμπήσει το δόλωμα: έπαιρνε τη δωρεάν πληροφορία από το πειρατικό ChatGPT και σταμάτησε να επενδύει προσοχή (και χρήμα) στους παραδοσιακούς πειρατές, τους εμπόρους πνευματικής ιδιοκτησίας: Ιστότοποι και «προστάτες» τους, όπως η Google, έχαναν στο παιχνίδι που άλλοτε έγραφαν τους κανόνες.

Ανταγωνιστικοί όμιλοι είχαν βαλθεί να μιμηθούν την κίνηση ΜΑΤ που έκανε στο παρελθόν η ίδια η Google στις υπόλοιπες μηχανές αναζήτησης και τις υπηρεσίες email: Επενδύοντας ασύλληπτα ποσά κεφαλαίου, ήταν σε θέση να “προσφέρει” δωρεάν, δηλαδή ακραία υποκοστολογημένα υπηρεσίες, μέχρι να καταστραφεί ο ανταγωνισμός και η ίδια να γίνει μονοπώλιο.

Βέβαια, πολλοί είχαν κάνει παρόμοιες “μεγαλειώδεις” κινήσεις πριν και μετά την Google.

Αρκεί να θυμηθούμε τι έκανε το Spotify και το YouTube στους μουσικούς: Αρχικά εξολόθρευσαν τον ανταγωνισμό, μέσω της ισχύος του τεράστιου επενδυτικού κεφάλαιού για να παρέχουν υποκοστολογημένες υπηρεσίες που δήθεν ήταν βιώσιμες λόγω των διαφημιστικών εσόδων. Στη συνέχεια, όταν είχαν γίνει μονοπώλια διανομής πνευματικών δικαιωμάτων, μπορούσαν να κάνουν ό,τι γουστάρουν. Και το έκαναν. Πλέον δίνουν ψίχουλα στους “δημιουργούς/παραγωγούς μουσικής” (υποδιαιρέσεις cent ανά εκατοντάδες ακροάσεις – κι αν σας αρέσει), ενώ ταυτόχρονα καθορίζουν τις τιμές των υπηρεσιών τους κατά το δοκούν.

Κανείς όμως δεν είχε τολμήσει να ληστέψει το ίδιο το σπίτι του πρώτου μεγάλου πειρατή στην εποχή της ψηφιακής πνευματικής ιδιοκτησίας – που από γκαράζ, είχε γίνει κανονικό παλάτι και ονομαζόταν όμιλος Alphabet.

Ο Κανιβαλισμός ως Λύση

Ο κανιβαλισμός δεν είναι πλέον ταμπού. Είναι η λύση.

Η Alphabet δεν είχε άλλη επιλογή. Όφειλε να κανιβαλίσει τα ίδια τα μέσα παραγωγής της, το διαφημιστικό revenue της Google μαζί με το εισόδημα των δημιουργών, πριν τα χάσει όλα από το ChatGPT. Το στρατήγημα ήταν μια καλά υπολογισμένη κίνηση. «Παράγουμε το καλύτερο πακέτο τεχητής με ό,τι μας έχει απομείνει από big data, κλείνουμε το ίντερνετ και πάμε για μονομαχία μέχρι θανάτου – που λέει ο λόγος, κανείς από μας δεν θα πεθάνει, μόνο μερικοί δημιουργοί/παραγωγοί θα ψωμολυσσάξουν».

Σε αντίθεση με το Spotify, στην περίπτωση της “Λειτουργίας AI” δεν δόθηκε ούτε ψίχουλο στους δημιουργούς. Ταυτόχρονα, αξιοποιήθηκε το νέο αποικιοκρατικό “κεκτημένο” που καθιέρωσε το οικονομικό μοντέλο της OpenAI. Παίρνουμε ό,τι γουστάρουμε από όποιον γουστάρουμε, προσφέρουμε τη μεταποιημένη πνευματική παραγωγή της ανθρωπότητας πίσω σε αυτή ως ανώτερο προϊόν (νοημοσύνη;) και τσιμπάμε τα κέρδη από τα πνευματικά δικαιώματα που δεν ανήκουν σε κανέναν, γιατί το προϊόν είναι Τ Ε Χ Ν Η Τ Ο. Γνωρίζουμε πως μόνο ένας θα μείνει όρθιος στην κούρσα της προς το μονοπώλιο εκμετάλλευσης συνδρομών “Τεχνητής” ιδιοκτησίας.

Στο κανιβαλιστικό μοντέλο παραγωγής, δεν υπάρχει αύριο. Το μόνο που Υπάρχει, είναι ένα Μεγάλο Αμετάβλητο Τώρα (ΜΑΤ) με την μορφή του quarter (του λογιστικού κύκλου τριμήνου), την εκτίναξη της αξίας μετοχών, την εξαγωγή υπεραξίας και ό,τι άλλο μπορούμε να υπολογίσουμε μέσω εφαρμοσμένων μαθηματικών. Και όταν η φούσκα ανατροφοδότησης σκάσει τι θα κάνουμε; Ε, θα βρούμε κάτι άλλο… Ένας νάρκισσος πάντα θα βρίσκει τον τρόπο να εκμεταλλευτεί την αξία της εικόνας του, ακόμα κι όταν πέφτει μεσα στη λίμνη.

Τα στελέχη των επενδυτικών ομίλων και των εταιριών αισθάνονται ένα είδος αισιοδοξίας για το μέλλον. Υποτίθεται πως οφείλουν να νιώθουν έτσι. Ποιος θα πλήρωνε έναν απαισιόδοξο οικονομολόγο; Αυτή όμως η αίσθηση αισιοδοξίας δεν είναι συναισθηματικής τάξης. Αντίθετα είναι ριζωμένη σε ένα καλά κατοχυρωμένο προνόμιο στην ιδιοκτησία. Ανά πάσα στιγμή, αν τα πράγματα δεν πάνε καλά, μπορούν να αποσυρθούν με χρυσά οικονομικά πακέτα αποζημίωσης, στα καταφύγια τους. Υπό το πρίσμα λοιπόν αυτής της αυτοεκτίμησης, νιώθουν αισιόδοξοι να πειραματίζονται ελέυθερα με κάθε είδους μέσο παραγωγής και καταστροφής – αρκεί να υπηρετούν το Μεγάλο Αμετάβλητο Τώρα.

Για έναν στρατηγικό επενδυτή, το να αφήνει το αποτύπωμα της αποικιακής μπότας, σε κάθε έργο τέχνης ή κομμάτι γης, σε όλα τα ζώα ή τους ανθρώπους, αποτελεί δείγμα επιτυχίας της δουλειάς του. Μια δουλειά από την οποία αντλεί υπερηφάνεια και αυτοεκτίμηση. Η διατήρηση της εκμεταλλευτικής οικονομίας μέσω προνομίου, είναι ένα μέρος του παιχνιδιού – το να αφήνουν πίσω τους καμένη γη ή να γεμίζουν έναν πλανήτη με άχρηστα εργοστάσια παραγωγής θερμότητας είναι μόνο κινήσεις στο παιχνίδι. Γνωρίζουν ότι στερούν το εισόδημα από τους παραγωγούς; Βεβαίως. Απλώς πληρώνονται να το κάνουν πιο γρήγορα ή πιο αποτελεσματικά από τα αντίπαλα καρτέλ.

Το Γυμνό Γέυμα του Πολιτισμένου

Μήπως, εν τέλει, όταν κάποιος δεν μοιράζεται την ίδια αισιοδοξία για το Μεγαλείο της Τεχνητής Αποικιοκρατίας με τα στελέχη, είναι απαισιόδοξος, αντιπαραγωγικός, τεμπέλης ή ακόμα και μηδενιστής;

Η ιστορία πάντως, στατιστικά τουλάχιστον, δείχνει πως όταν κανείς μοιράζεται τα ίδια αλεξίπτωτα με τα στελέχη, μοιράζεται και την αισιοδοξία τους.

Η δημιουργία μονοπωλίων, η θέσπιση αυτοκρατοριών διά της ωμής βίας δεν είναι κάτι το ανοίκειο. Αντιθέτως, είναι μια πρακτική που προηγείται κατά μερικές χιλιετίες του χρηματιστηρίου αξιών. Είναι η ίδια η πολιτιστική λειτουργία, απέναντι στην οποία είμαστε τόσο εξοικειωμένοι που σχεδόν την παραβλέπουμε λες και είναι αυτονόητη, αυτόματη – ενίοτε προσποιούμαστε ότι είναι αόρατη, άυλη.

Αν μας έλεγε ένας αιρετός πολιτικός πως “θα κάνει τη χώρα μας μεγαλειώδη”, το πιο πιθανό είναι να υποθέσει κανείς πως περιγράφει κάτι το αισιόδοξο, το θεμιτό, το αυτονόητο. Δεν θα χάναμε χρόνο να αναρωτηθούμε ποιους όρους θέτει – τι λαμβάνεται ως προαπαιτούμενο για κάθε είδους μεγαλείο. Μήπως κάτι πρέπει να μικρύνει για να φανεί κάτι άλλο μεγάλο; Ποια είναι η σχέση του μεγαλείου με το προνόμιο; Για να είμαστε ακριβείς, πολλοί δεν θα έμπαιναν καν στον κόπο να κάνουν την απλή ερώτηση: Αυτό το μεγαλείο, όπως το εννοεί ο ίδιος, ταυτίζεται με το μεγαλείο όπως το εννοούν οι άνθρωποι που καλείται να εκπροσωπήσει;

Μόνον όταν εμφανιστεί κάτι που αμφισβητεί τα “κεκτημένα” μας, το μεγαλείο μιας ομάδας ή μιας συμμορίας, το προνόμιο δηλαδή, είναι σαν να ξυπνάμε για λίγο από τον πολιτιστικό λήθαργο και αρχίζουμε να μιλάμε για το τι συμβαίνει. Τα στελέχη της Alphabet, ή της Open AI δεν είναι τίποτα τέρατα ή εξαιρέσεις στον κανόνα σε σχέση με τους υπόλοιπους ανθρώπους. Δεν διαβάζουμε την ιστορία μόνον όπως μας συμφέρει εδώ.

Αν επιτρέψουμε στον εαυτό μας να υποδυθεί τον ρόλο ενός μοντέλου στατιστικής πρόβλεψης, θα δούμε πως τόσο τα στελέχη των επενδυτικών ομίλων, όσο και οι δημιουργοί-παραγωγοί δεν αποκλίνουν συμπεριφορικά από τον μέσο όρο του “πολιτισμένου τύπου” ανθρώπου.

Οι πολιτισμένοι του ψηφιακού κόσμου, οι παραγωγοί-δημιουργοί – ακόμα και οι αρχαίοι πρωτο-πειρατές οι ακαδημαϊκοί – μοιάζουν τώρα καταθλιπτικοί, απαισιόδοξοι. Από έποικοι, βρέθηκαν στη θέση των ιθαγενών. Τα βάζουν με την Τεχνητή Νοημοσύνη, καταφεύγουν σε θεωρίες συνωμοσίας – τώρα που το εισόδημά τους συμπιέστηκε.

Πώς κατέληξαν οι ίδιοι να στέκονται στη λάθος μεριά του πιρουνιού ως γυμνό γέυμα, σε ένα πολιτιστικό φαγοπότι που οι ίδιοι υποστήριζαν ως σιωπηλοί παραστάτες; Μας είχαν πρήξει τα συκώτια μια ζωή με την πνευματική ιδιοκτησία. Πώς θα αποφύγουν τώρα τις δαγκωνιές από τα ζόμπι εν μέσω γιορτής;

Αλλά και τι να κάνουν; Πώς να το μαζέψουν; Ο Δυτικός Πολιτιστικός Πλούτος (Western World Wealth, WWW) διαρκώς χτίζεται πάνω στην αδίστακτη εκμετάλλευση γενεών, την πειρατεία που αφηγείται στα εγγόνια του ως ιδιοκτησία. Και δυστυχώς, οι ακαδημαικοί τουλάχιστον, το γνωρίζουν γιατί δουλειά τους είναι να στρογγυλεύουν τέτοιου είδους αφηγήματα. Τι θα κάνουν τώρα; Θα γυρίσουν την πλάτη στην πολιτιστική κληρονομιά της ιδιοκτησίας και του προνομίου, τώρα που βλέπουν σαν ζόμπι, τα ίδια τους τα εγγόνια να κανιβαλίζουν το δικό τους γερασμένο αποικιακό δέρμα;

~~

Το αποικιοκρατικό προνόμιο του “τεχνητού” πολιτισμού, δεν έχει να κάνει με κάποιο ντροπιαστικό παρελθόν ή κάποιο δυστοπικό μέλλον. Είναι ένα εξακολουθητικό, ατάραχο, Μεγάλο Αμετάβλητο Τώρα, όπου η ποιότητα δεν αλλάζει ούτε μεταβάλλεται. Η αδίστακτη εκμετάλλευση, η ωμή βία, αλλάζει μορφή, σχήμα, χρώμα και διαστάσεις. Δε θα έπρεπε να προκαλεί σε κανέναν έκπληξη το πόσο τυφλή είναι η κάθε γενιά απέναντι στις μορφές βίας που η ίδια παράγει.

2026-08-20

Ιδεολογία, Οικονομία
Artificial Privilege and the Economic Cannibalism Dilemma

Let us have no illusions: we are not discussing AI here.

We are reviewing the immaturity of our civilization through a single paradigm: AI technology is being weaponized to accelerate our self-destructive economic model. This is a polite way to say that the exploitative economy (this is something beyond mere capitalism), or the narcissistic core of human speciesism is blind to any alternative other than committing suicide. AI can be used as a means to understand our blind spots. The text that follows does exactly the opposite; I try to showcase how obsession with property and our ego makes us blind.

~

How do you find the AI feature in the Google search?

It’s amazing! Consumers don’t have to spend hours searching through obscure websites or pay IP (Intellectual Property) royalties just to get what they want.

Excellent news for Alphabet (Google’s parent conglomerate), as well — provided the time has come for capital to cannibalize (read: revolutionize) its own means of production: the intellectual property creators.

I do not understand. Are you experiencing a problem? How can I help?

The problem was that the competitors, big tech company executives, recently found a way to exploit AI as a means to increase their capital value through good old colonial practices. On one hand they are massively expropriating IPs (Intellectual Properties) by force, and on the other hand they are selling their services for subscription fees. Meanwhile they claim they are not liable for any damage caused by their practice: “hey, we did not create this, AI did and AI makes mistakes”.

Over recent years, tech companies —behind the unimaginative marketing term “Large Language Models”— have set up a carnival of polite, yet silent misappropriation of IP across the entire spectrum of intellectual production. Amid a frenzy of artificial lawlessness, they have built a surplus-value bubble which they are now capitalizing on. The reference training content, the cream of the crop (literature, music, visual arts, science), is now served up as a processed statistical prediction product, with tech companies as its new owners.

They made humanity an offer it couldn’t refuse—even Don Corleone would be jealous.

The colonization of knowledge happened overnight. All intellectual production, old and new, is now forcibly seized and exploited by a self-appointed ruling gang! The sacred purpose of producing “artificial content” under the revolutionary banner of Artificial Intelligence sanctifies the means.

Did anyone bother to ask the indigenous creators?

“There is no need, and frankly, it’s none of their business. We’re not just talking about the dead; even if we asked the living, they wouldn’t be able to cover the legal costs to take us on (see lawsuits from newspapers and media groups), so their opinion becomes irrelevant in the face of our capitalization.”

No problem indeed. Let the party on.

“Ours are the ‘brand-new’ sentences, texts, music, images, and videos, and we are willing to let you use OUR means of production… for a small fee. Without adding anything original, we can leverage everyone into subscribing to our legitimate ownership of piracy. We offer the AI-blessed substitute for intellectual production with well-censored content (we call it aligned and harmless). And we tailor it to consumers’ needs, or even perversions (in a form where no one can sue them for theft of property and copyright infringement). By the time people figure out what happened, the recapitalization will be in a position to cover any …objections.”

Alphabet executives saw the fiesta coming and panicked: How could the spearhead of the colossus, the Google Search, be left out? We risk losing the monopoly we worked so hard to build, the lion’s share of advertising revenue, and the big data (the surveillance profiles of social life). Are we going to let the pirate-adventurers of OpenAI take it? Of course not! We have the solution! We will integrate some lesser-known cousin of ChatGPT into the Google search engine. It might be powerful, but we don’t need to shout it from the rooftops with names and branding, and—mind you—besides being discreet, it will be available for free and …mandatory!

Free? You mean at no cost? Not exactly…

Let’s leave moralizing and the dead aside for a moment and talk about the income of living creators of original content, as well as the income of their “handlers” (production and marketing companies, AdSense, and Google Analytics).

Well, didn’t those masterminds who shoved the “AI feature” into the search engine realize that consumers would take Google’s simulation of information (the prediction model) and stop visiting the sources? The websites, where the original publications are hosted, would lose a vast percentage of their visitors or subscribers, and with them, the means by which both creators and Google make their living.

They certainly knew it from the very first moment they proposed it. Just as they knew that, without creators, whose authentic content is used to “train” the production systems, the models would be poisoned by a feedback loop, if their own production was used for training.

By destroying content creators and expropriating their income, Google is driving the internet to extinction (in terms of traffic) and the creator community to suicide.

Let’s not forget what Spotify and YouTube did to musicians: once they managed to become IP distribution monopolies (by burning capital), they now give peanuts to the original IP owners (fractions of a cent per thousands of streams) while pricing their service fees as high as they like.

In our case, regarding the simple, yet complicated “AI feature” in Google Search, not even a crumb is given back to the original creators. This reveals the true nature of the relationship between the Colonialists and the internet Indigenous creators. Here, we are dealing with a phenomenon of capitalization through the cannibalization of capital itself—meaning the destruction of the “old” means of production to leverage the exclusive ownership of the “new” means. And this is going well.

The “big brains” (the engineers, the algorithm architects, the strategy directors) are not stupid. They know all this very well. They simply operate within a closed, ruthless economic framework with… “a sense of realism”: destruction with an expiration date.

And yet, here is something good:

Cannibalism is no longer taboo. It’s the solution.

In the cannibalistic model of production, there is no tomorrow. There is only a Big Long Now, in the form of the “quarter”, the skyrocketing stock price, the extraction of massive surplus value — the right now. But what if the feedback loop bubble bursts? Well, a narcissist can always find beauty in the exploitation of Now, even on a burning planet.

The executives feel optimistic, compared to the depressed indigenous population. They are supposed to be optimistic. That feeling is not merely an emotional state. It is rooted in the very real option to bail out with golden parachutes, secure in their silos. So they are justified in feeling confident and free to experiment with any means of production or destruction — as long as they can make their own image of now last longer.

For a business strategist, leaving the prints of their colonial boots on every piece of art, on every stone, plant, animal (human or not) is just a part of a job they take with pride. Keeping the exploitative economy going at any cost, from their perspective, is part of a game — leaving scorched earth behind and useless, heat-generating factories is just a move. Do they know they are murdering the creators? Absolutely. They are simply paid handsomely to do it faster and more efficiently than the rival cartels.

Could it be that, in the end, amidst our depression, we are the fools for not embracing the grandeur of this ‘artificial’ colonialism?

That reminds me

To be fair, it’s about time the ‘creators’ paid the price too: becoming the naked lunch themselves at the colonial cultural banquet they supported as silent bystanders. Can a real-world creator spend a lifetime protecting intellectual property while conveniently forgetting the fact that Western world wealth (www) is built upon generational exploitation? How are the creators going to dodge the zombie bites now, right in the middle of the feast?

How long will it take us to realize that each artificial bite removes a piece of our own colonial skin?

2026-08-20

Economy, english, Ideology
Εύκολο;

Η βία μπορεί είναι και αντι-βία στην πραγματικότητα. Η σιωπή είναι ο ήχος του προνομίου απέναντι στην πραγματική βία.

Τα εύπεπτα κείμενα, οι στρογγυλεμένες μουσικές και οι πολωτικές αναλύσεις είναι ένας ακόμα τρόπος για να μην έρχεται αντιμέτωπος ο συγγραφέας/αναγνώστης (και η ίδια η κοινωνία) με τη βία, τη βαρβαρότητα που αναπαράγει.

Πώς περιγράφεις το αποτρόπαιο με ωραία λόγια; Γιατί είναι τόσο εύκολο;

Αντιβία.

2026-08-20

Λογοκρισία
Αϋλη Παραγωγή – Υλική Αξία

Ήρθαν τα πάνω κάτω; Τι συμβαίνει εδώ…

“Η διαδικασία παραγωγής υπεραξίας προϋποθέτει τη μετατροπή της ικανότητας για εργασία και της ύλης σε εμπορεύματα. Όταν αυτή η κίνηση της επέκτασης προσκρούσει στα απόλυτα φυσικά και θερμοδυναμικά όρια (όταν δηλαδή η υλική επέκταση καθίσταται πλέον αδύνατη για την παραγωγή των αναγκαίων ποσοστών κέρδους), η δομική λειτουργία της αναπαραγωγής της αξίας υπάγει αναπόφευκτα νέες, μη υλικές σφαίρες προκειμένου να συνεχίσει τον κύκλο της”.

[Η παρπάνω παράγραφος αποτελεί ένα δείγμα εξόδου δεδομένων από υπηρεσία LLM]

Αυτά που βγαίνουν από τα LLM δεν είναι ούτε ουρανοκατέβατα, ούτε απλές αρλούμπες: είναι η στατιστική πρόβλεψη του τι κυκλοφορεί εκεί εξω, τι “μετράει” στην κοινωνία δηλαδή, ως πνευματική παραγωγή.

Το βασικό νόημα, η ουσία, αυτού που περιγράφεται είναι η επέκταση της υλικής παραγωγής στον άυλο κόσμο της πληροφορίας.

Ωστόσο, αν σταθούμε για λίγο κριτικά απέναντι σε αυτό που κωδικοποιέιται με τον όρο “νέες, μη υλικές σφαίρες”, θα διαπιστώσουμε ότι το “μη υλικό”, όχι μόνο έχει μη μηδενικό ενεργειακό κόστος, αλλά, για να είμαστε ακριβείς, το ενεργειακό κόστος είναι τερατωδώς δυσανάλογο από υλικής άποψης σε σχέση με αυτό που παραδοσιακά ορίζουμε ως πνευματική παραγωγή και εργασία.

Η τεράστια ενέργεια που απαιτείται για να υλοποιηθεί η «σοδειά» των “νέων” ψηφιακών δεδομένων οφείλεται στην χρήση τεράστιου όγκου “παλαιου τύπου” πνευματικής παραγωγής – που κρύβεται κάτω από το τεχνολογικό χαλί – πίσω από τον τεχνικό όρο big-data-set.

Ως πνευματική παραγωγή “παλαιού τύπου”, μέχρι και πριν από τρία χρόνια, θεωρούσαμε τη διαδικασία όπου αξιοποιούμε ως μέσο παραγωγής τον βιολογικό εγκέφαλο με ενεργειακό κόστος λίγα γραμμάρια γλυκόζης.

Άλλαξε κάτι στην οικονομία της παραγωγικής διαδικασίας μήπως;

Τα τελευταία χρόνια καλλιεργείται μαζικά ή ψευδαίσθηση ότι στα data center γίνεται κάποιου είδους παραγωγή πνευματικού έργου. Αυτό ακριβώς, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της αποπροσονατολιστικής ιδεολογίας που πολιτιστικά αναπαράγουμε: Αδιέξοδες, συρραφές εφαρμοσμένων μαθηματικών και αυθαίρετων ερμηνειών που οδηγούν σε ιδεολογική σύγχυση.

Ας δοκιμάσουμε να το μαζέψουμε λίγο με την ανάλυση, πρωτού χάσουμε εντελώς τον δρόμο.

Κανένα πνευματικό έργο δεν παράγεται στα Data Center.

Η πνευματική εργασία – ο πιο αποτελεσματικός τρόπος παραγωγής υπεραξίας, εν συγκρίσει με την χειρωνακτική εργασία – δεν γίνεται στα data center, αλλά από εργάτες που παράγουν πνευματικό έργο (τα τελευταία χρόνια μάλιστα, σχεδόν αμισθί με τους στρατούς των content creators).

Ας επιστρέψουμε για λίγο στα βασικά: το μαρξιανό μοντέλο παραγωγής (μέσω μίσθωσης εργασίας) αφορά στην εξαγωγή υπεραξίας από τις σχέσεις παραγωγής στις ανθρώπινες κοινωνίες και όχι τη χρήση μηχανών. Οι μηχανές το μόνο που κάνουν είναι να επιταχύνουν, να εντατικοποιούν την διαδικασία, η λειτουργία τους είναι καταλυτική, επαναστατική μεν, αλλά όχι παραγωγική.

Υπάρχει μια αρκετά ικανοποιητική εξήγηση για το «ενεργειακό παράδοξο» που αφορά στον τρόπο με τον οποίο τα Data Center εμπλέκονται στην παραγωγική διαδικασία: Ο ρόλος των data center είναι κυριολεκτικά να μην παράγουν τίποτα, εκτός από θερμότητα.

Αντίθετά λειτουργούν ως καταλύτες, για την παραγωγή μιας νέας παγκόσμιας ιδεολογίας. Τα AI data center υψώνονται ακίνητα ως σύγχρονοι “ναοί”, σύμβολα της τάξης (order). Δεν υποκαθιστούν καμία εργασία. Οι “ναοί” αυτοί έχουν ένα πιο σύνθετο καθαρά συμβολικό-ιδεολογικό ρόλο.

H παρουσία τους και μόνο προκαλεί το δέος

Λειτουργούν ως υλική απόδειξη για κάθε είδους θεωρίες συνωμοσίας που καλλιεργεί η εξουσία. Εξάπτουν τον μεταφυσικό τρόμο και εμπνέουν την υπακοή προς τους ανθρώπινους-εργάτες, αυτούς που ουσιαστικά παράγουν το πραγματικό ιδεολογικοποιημένο πνευματικό προϊόν: «Κοιτάξτε αν δεν παράγετε εσείς θα βάλω την AI να το κάνει».

Βέβαια αυτού του είδους οι απειλές, είναι αστείες αν τις αναλύσουμε, με οικονομικούς όρους.

Τα μοντέλα ΤΝ δεν είναι ικανά να παράγουν ιδεολογικό πνευματικό έργο

Μπορούν μόνο να αναπαράγουν, σε ένα ποσοστό, τις λογικές δομές που περιέχει η πρώτη ύλη, το πρωτότυπο πνευματικό υλικό, από το οποίο “εκπαιδεύτηκαν”. Αλλά ακόμα κι αν ήταν σε θέση να παράγουν, αν διέθεταν φαντασία δηλαδή, το ενεργειακό κόστος θα ήταν απαγορευτικό σε σχέση με την οικονομικότατη ενεργειακή κατανάλωση του βιολογικού εγκέφαλου: Οικονομικά δε βγάζει νόημα να επέλεξουμε να ξοδεύουμε 7gigaWatt αντί για 20Watt ανά θέση εργασίας.

Παρόλα αυτά, η κενή απειλή λειτουργεί κανονικότατα ως μοχλός πίεσης για να εντείνει την αποδοτικότητα της μισθωτής εργασία και να συμπιέζει τους μισθούς.

Το «πνευματικό έργο»

Το πνευματικό εμπόρευμα, το προϊόν, αν δεν εμπεριέχει την κατάλληλη ιδεολογία, είναι άχρηστο (φύρα) ^*(1)*(2). Τα μοντέλα ΑΙ δεν είναι σε θέση να παράγουν ιδεολογία, με τον τρόπο που οι άνθρωποι την κωδικοποιούν «κρυφά» μέσα στο πνευματικό τους έργο. Αν οι κοινωνικές σχέσεις, τα συναισθήματα και οι αντιθέσεις, η εξαπάτηση δηλαδή, δεν παρεισφρήσουν στα μικρά κενά μεταξύ των λογικών δομών της «πνευματικής παραγωγής» το υλικό δεν προσφέρεται για κατανάλωση.

Πόσες φορές θα χρειαστεί να το επαναλάβουμε;

Η κατοχή των μέσων παραγωγής, ενός μηχανήματος, της γης, η πνευματική ιδιοκτησία, το χρήμα δεν παράγουν υπεραξία από μόνα τους. Μόνον εφόσον συνδυαστούν με την μίσθωση εργασίας, την εκμετάλλευση, παράγεται υπεραξία.

Η υπεραξία είναι η αξιοποίηση κοινωνικών ανισοτήτων. Δεν μπορεί να παράγει κανείς κοινωνικές σχέσεις μέσα από τη σχέση του με ένα μηχάνημα. Για να εξαχθεί υπεραξία πρέπει να προϋπάρχει μια κοινωνική συνθήκη για να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από μια γενικότερη (ανώτερης τάξης) αρχή.

Η νοητική ανατροφοδότηση ως σύγχυση

Η μόνη λειτουργία των data center είναι να ενισχύουν την ανατροφοδότηση της ίδιας της κοινωνικής ιδεολογίας πίσω στην κοινωνία που την παράγει. Να πως εντείνεται η κοινωνική σύγχυση όσον αφορά την προέλευση της ανθρώπινης γνώσης: Φιλτράροντας το πνευματικό έργο, το σπάμε σε μικρά πληροφοριακά πακέτα, ώστε η ίδια τους η παραγωγή, να επαναπροωθείται ως προϊόν στους «πνευματικούς» εργάτες, μεγιστοποιώντας τη συσσώρευση κεφαλαίου.

Ουσιαστικά, γυαλίζουμε το υλικό, στρογγυλεύουμε τις γωνίες, για να μην βλέπουν οι καταναλωτές, ότι αγοράζουν την ίδια τους την ιδεολογία*⁽¹⁾.

Ο συμβολισμός του «Ναού»

Πρώτο και καλύτερο μέλημα του εκάστοτε «ιερατείου» είναι να διαχειρίζεται την κοινωνική γνώση και σπανιότατα να την παράγει. Αντιθέτως, τα ιερατεία παραδοσιακά, φροντίζουν επιμελώς να ενισχύουν την ιδεολογική σύγχυση, για να μην αντιλαμβάνονται τα μέλη μιας κοινωνίας ότι το πνευματικό έργο είναι άμεση συνέπεια των κοινωνικών τους σχέσεων.

Ιστορικά, το πνευματικό έργο της ίδιας της κοινωνίας – μέσω της θρησκείας, εκπαίδευσης, του θεάματος και προσφάτως μέσω των δικτύων – παρουσιάζεται από το εκάστοτε ιερατείο ως έργο μιας ανώτερης πνευματικής δύναμης – θεϊκή φώτιση, ανώτατη εκπαίδευση, καλές τέχνες, τεχνητή νοημοσύνη – της οποίας ταπεινός διαχειριστής (και παραλήπτης της καθόλα υλικής της επικαρπίας) τυχαίνει να είναι το ίδιο το ιερατείο.

Το ρόλο της «ανώτερης πνευματικής δύναμης» στην εποχή μας ερμηνεύει το ΑΙ. Το θέατρο σκιών όμως παραμένει ακριβώς το ίδιο και χρειάζεται κάποιου είδους «πανιού» για να παιχτεί.

Σημειώσεις

*(1) Την ίδια τους την παραγωγή, αγοράζουν οι εργάτες αλλά αποιδεολογικοποιημένη, αποστειρωμένη. Ουσιαστικά οι παργωγοί/εργάτες δεν έχουν δική τους ιδεολογία γιατί δεν έχουν συνείδηση της τάξης τους. Η ιδεολογία που εισάγουν στο πνευματικό τους έργο είναι ουσιαστικά η ιδεολογία αυτών που κατέχουν τα μέσα παραγωγής (βία, εξουσία, τάξη, νομιμοφροσύνη, παραβατικότητα, ασυδοσία, ηθική ανωτερώτητα, εθισμός, ναρκισσισμός κτλ). Όταν “αγοράζουν” προϊόντα, επομένως, δανείζονται την ιδεολογία των άλλων.

*(2) Η ίδια η πράξη της αγοράς αγαθών είναι ιδεολογική πράξη γιατί ενέχει αποδοχή της αξίας με όρους ιδεολογικούς. Σπάνια ένα πνευματικό έργο ανατρέπει την ιδεολογική συνθήκη που το καθιστά κατάλληλο ως προιόν, πχ ένας δίσκος που όχι μόνο αναγράφει στο εξώφυλλο “κλέψτε αυτό το άλμπουμ”, αλλά αν προσπαθήσει να τον ακούσει κανείς θα διαπιστώνει ότι το ηχητικό περιεχόμενο απουσιάζει ή το έργο του Πλάτωνα.

2026-08-19

Οικονομία, Τεχνολογία
Απελευθέρωση μέσω Δέσμευσης

Η παρέμβαση

Φιλοσοφικά, ο θετικισμός επεσήμανε: Δεν χρειάζεται να χάνουμε χρόνο σε κοπιαστικές και αμφίβολες ερμηνευτικές αναλύσεις, όταν το μόνο που έχει σημασία, είναι η πρόβλεψη της εμπειρίας – το πείραμα δηλαδή. Ο κώδικας πρόβλεψης εμπειρικών δεδομένων “είναι” το ισοδύναμο της επιστημονικής γνώσης και “δεν χρειάζεται να κοιτάζουμε παραπέρα”.

Μια θεωρία που δεν μπορεί να παράγει επαληθεύσιμες εμπειρικές προβλέψεις στερείται νοήματος.

Σε μια πρώτη ανάγνωση, θα έλεγε κανείς πως πρόκειται για μια αναδίπλωση του φιλοσοφικού εμπειρισμού, όμως το πράγμα είναι πιο σύνθετο από ό,τι φαίνεται.

Ο Περιορισμός

Για να είμαστε δίκαιοι, ο θετικισμός ήταν μια σοβαρότατη απάντηση σε αμφιβόλου ποιότητας μεταφυσικές θεωρίες που ξεπετάγονταν σαν μανιτάρια από τις σκοτεινές γωνίες του μυαλού φαντασιόπληκτων. Εκεί ο θετικισμός λειτούργησε ως κόσκινο. Στα τέλη του 19ου αιώνα, η επιστημονική σκέψη ήταν πράγματι “μολυσμένη” από αυθαίρετες μεταφυσικές εικασίες, ρομαντικές φιλοσοφίες της φύσης και δόγματα που δεν άντεχαν σε καμία αυστηρή κριτική. Ο θετικισμός έβαλε στη “θέση τους” πολλές θεωρίες, εφαρμόζοντας το ξυράφι της εμπειρικής επαλήθευσης επί δικαίων και αδίκων. Ας μην ξεχνάμε πως αρκετές θεωρίες προηγούνται της τεχνολογίας που μπορεί να τις επαληθεύσει. Επιστήμονες, όπως ο Μπόλτσμαν, τιμωρήθηκαν άδικα επειδή υποστήριξαν την ύπαρξη ατόμων σε μια εποχή όπου δεν μπορούσαν να παρατηρηθούν άμεσα.

Η απελευθέρωση

Από την άλλη όμως, ο περιορισμός πέτυχε το εντελώς αντίστροφο: ενώ φάνταζε απλοϊκά δογματικός, απελευθέρωσε τη γνήσια ριζοσπαστική σκέψη, τη φαντασία. Έδωσε το ζωτικό χώρο για να αναπτυχθούν εργαλεία και μοντέλα – όχι κατ’ ανάγκη θεωρία με την κλασική έννοια – που φάνταζαν (και ακόμα φαντάζουν) εξωφρενικά, τόσο για την κοινή λογική, όσο και για τον μέσο επιστήμονα. Εφόσον οι προβλέψεις μπορούσαν να επαληθευτούν πειραματικά, η κοινότητα όφειλε να σεβαστεί ακόμα κι αυτό το οποίο δεν “καταλάβαινε” ή δεν “πίστευε”.

Εδώ, εν μέσω περιορισμού, “νομιμοποίηθηκε” η επαναστατική επιστήμη, με την κβαντική μηχανική να αποτελεί το επισφράγισμα της επιτυχίας του θετικιστικού προγράμματος. Ακολούθησε η γενετική μηχανική, για να επαληθεύσει πως το πρώτο μεγάλο άλμα δεν ήταν κάτι το τυχαίο. Έναν αιώνα μετά, τι κι αν δεν έχουμε στα χέρια μας μια γενική (πλήρη) κβαντική θεωρία, ή μια πλήρη γενετική θεωρία – ακόμα και μετά τις εκπληκτικές επιτυχίες της νευροβιολογίας, δεν τολμούμε να κάνουμε λόγο για θεωρία: Τα επί μέρους ευρήματα, τα “μοντέλα” ή τα “εργαλεία” είναι τόσο ισχυρά – κυριολεκτικά έχουν αναδιαμορφώσει την επιφάνεια του πλανήτη – που δεν χωρά καμία αμφισβήτηση. Η επιστήμη των “επι μέρους” ενηλικώθηκε αρκετά για να κόψει τον ομφάλιο λώρο με τη θεωρία και την μεταφυσική.

Το θετικιστικό πρότυπο βοήθησε να αποκαλυφθεί μια γενιά “εξωγήινων” επιστημόνων: οι Τεχνίτες των Μαθηματικών – ήταν τόσα μεγάλη η απόκλισή τους από την παραδοσιακή επιστήμη, που οι συνάδελφοί τους αστειεύονταν με την καταγωγή τους. Αυτοί ξαναέγραψαν το εγχειρίδιο της επιστήμης και εκτόξευσαν τον θετικισμό στο διάστημα δίχως να κοιτάξουν ποτέ πίσω.

Ο θετικισμός, ξεκινώντας ως άρνηση κάθε μεταφυσικής, κατέληξε να δημιουργήσει μια νέα, sui generis πραγματικότητα. Τα μοντέλα δεν περιγράφουν πλέον απλώς τον κόσμο· κατασκευάζουν έναν νέο κόσμο.

Είναι δύσκολο, βέβαια, να παραβλέψει κανείς την τραγική ειρωνία: η μεγαλύτερη “επιτυχία” επετεύχθη ακριβώς επειδή απαξιώθηκαν οι παραδοσιακοί τρόποι μέτρησης και παρατήρησης της εμπειρίας.

Το τίμημα

Ο υποψήφιος επιστήμονας ένιωσε πως απαλλάχτηκε από ένα δυσβάσταχτο βάρος: Δεν χρειαζόταν πια να υπερασπίσει το θεωρητικό υπόβαθρο μιας θέσης. Και γιατί να μείνει εκεί; Δεν χρειαζόταν καν να παράγει θεωρία. Αρκούσε να παρουσιάσει μια αλληλουχία δεδομένων που επαγωγικά ομοιάζουν με έναν τύπο. Με βάση τη θετική σχολή, ήταν νομιμοποιημένος να παρακάμψει την θεωρία και να παρουσιάσει έναν δανεικό μαθηματικό τύπο «έναντι». Τη θεωρία θα την χρωστάμε. Οκέι;

“Εφόσον ένα μοντέλο εφαρμοσμένων μαθηματικών προβλέπει την εμπειρική πραγματικότητα, οφείλουμε να το αποδεχτούμε, κύριοι – κι ας μην διαθέτουμε θεωρία, κι ας μην μπορούμε να το ερμηνεύσουμε. Δεν έχουμε ανάγκη να πείθουμε την επιστημονική κοινότητα ή τους φιλοσόφους για τη λογική μας επάρκεια: η πειραματική επαλήθευση της πρόβλεψης είναι η ίδια η επάρκεια”. Πρόκειται για μια επιστήμη που παραιτείται από το δικαίωμα της εξήγησης, προκειμένου να κερδίσει το δικαίωμα της απόλυτης κυριαρχίας πάνω στα φαινόμενα.

Η εκτροπή

Χρειάστηκε όμως ένας αιώνας από τραγωδίες για να συνειδητοποιήσουμε πως ο θετικισμός, όχι μόνο μεταμόφρωσε τον κόσμο, αλλά μεταμορφώθηκε μαζί και ο ίδιος σε κοσμοθεωρία της τυφλής τεχνοκρατικής αυτοκαταστροφής. Το κυνήγι των προβλέψεων ήταν η σπουδή σε εκείνα που ήδη έχουν λογοκριθεί από τη χοάνη της εξουσίας. Στο τέλος της ημέρας, βρεθήκαμε πιο βαθιά εγκλωβισμένοι σε ένα ανελαστικό δοχείο με ενίσχυμενα τοιχώματα ιδεοληψίας. Ο ηθικός διάλογος έμεινε προφανώς εκτός δοχείου τη στιγμή που παραδίδουμε έναν πλανήτη που φλέγεται. Ποιο μοντέλο προβλέπει την κοινωνική συνείδηση της ανθρωπότητας; Ποιο μοντέλο τη σχέση μας με τα υπόλοιπα ζώα; Γιατί η βελτιστοποίηση της παραγωγής δεν βελτιστοποιεί τις σχέσεις μεταξύ ανθρώπων;

Δεν είναι πως ο θετικισμός απέτυχε. Το αντίθετο. Λειτούργησε τόσο αποτελεσματικά, που προσπέρασε τα όρια ωριμότητας του ίδιου του πολιτισμού μας. Ποιος πολιτισμός είναι αρκετά ώριμος για να διαχειρίζεται πυρηνικά όπλα ή για να κάνει κοπτοραπτική με το DNA; Ένας ρατσιστής θα απαντούσε με βεβαιότητα: “ο δικός μου”, αλλά αυτό είναι ακριβώς το είδος του ερωτήματος το οποίο ο θετικισμός αποφεύγει γιατί δεν χωρούν πειράματα εδώ…

Ουσιαστικά, το θεμελιώδες αίτημα του θετικισμού συστράφηκε εντός του πολιτιστικού μοντέλου και εν τέλει αντιστράφηκε. Αντί να γειώνει τον ανθρωποκεντρισμό και να εξυψώνει την γνώση κατάντησε να απομειώνει την επιστήμη σε ψυχολογισμό, διεκδικώντας την απόλυτη ιδιοκτησία της εμπειρίας μέσω των μαθηματικών μοντέλων και των “νόμων”. Το τζίνι βγήκε από το μπουκάλι και, όχι μόνον έσπασε το αυγό του ιδεαλισμού, αλλά δολοφόνησε και τον πατέρα του, τον εμπειρισμό, καταλήγοντας να προσδιορίζει την πραγματικότητα με μία νέα γλώσσα που δεν συνδέεται πουθενά με την εσωτερική εμπειρία.

Επίσης, Θα ήταν αφελές να μην αντιλαμβανόμαστε πως το παράδειγμα της επιστήμης είναι αυτό που εντάσσεται στη φιλοσοφία μιας κοινωνίας και όχι το αντίθετο. Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να παραβλέπουμε το γεγονός πως οι μεγάλες επιτυχίες του θετικισμού αφορούν μονομερώς τα “έξω”, την φύση, ακόμα και το “σύμπαν” και παραμελούν επιμελώς να εξετάσουν με τον ίδιο ζήλο τόσο την κοινωνική πραγματικότητα όσο και τη σχέση με τον εαυτό, τα “έσω” δηλαδή.

Η κρίση

Έχει ο καιρός γυρίσματα, και έφτασε η ώρα να παρατηρήσουμε την πρωτοφανή “επιτυχία” του θετικισμού ως σύμπτωμα και αποτέλεσμα μαζί στο πολιτιστικό μας παράδειγμα: Η επιστημονική κοινότητα καλόμαθε να ζει με “πιστωτική κάρτα”: παράγουμε τεχνολογία, παράγουμε προβλέψεις, παράγουμε αλγορίθμους, αναβάλλοντας συνεχώς την εξόφληση του χρέους προς την ουσία των πραγμάτων.

Ο “θετικός” επιστήμονας κατέληξε να είναι ένας ερασιτέχνης ψυχολόγος των… μαθηματικών. Εγκαταλείποντας τη σύνδεση με τη θεωρία, το νόημα χάθηκε κάπου μεταξύ του υλικού πλουτισμού και της θετικής σιγουριάς.

Αφού ξεζουμίσαμε κάθε μαθηματικό φορμαλισμό, βαφτίζοντάς τον “επιστήμη”, η μαθηματική ενόραση στέρεψε, αφήνοντάς μας να κοιτάμε πίνακες και γραφήματα που περιγράφουν ξανά και ξανά την ίδια εμμονή: πώς θα ευημερεί υλικά (εξωτερικά δηλαδή) ο ρατσιστής άνθρωπος σε έναν πλανήτη που φλέγεται.

Τίτλοι τέλους

Η εποχή του “θετικού επιστήμονα” που φαντασιωνόταν πως “ένας τύπος μας χωρίζει από την Θεωρία των Πάντων” παραβλέποντας τις γενοκτονίες που διαπράτουν τα εργαλεία που παράγει έχει παρέλθει.

Το βαθύτερο νόημα του θετικισμού, στην εποχή μας, οφείλει να επιστέψει στη βάση του: να γειώνει τη μεγαλομανία και τον ανθρωποκεντρισμό. Επιστήμη από τα κάτω.

Ο σύγχρονος επιστήμονας, εφόσον θέλει να έχει κάποια ουσιαστική αξία, πέρα από την ονομαστική αξία των τίτλων και των απολαβών, οφείλει να αναλάβει και το βάρος της θεωρίας. Πώς ο θετικισμός, από εργαλείο διαφωτισμού, κατάντησε πανοπλία ασυνειδησίας εντός ενός πολιτιστικού εργαστηρίου αυτοκαταστροφής; Γιατί θέλουμε τόσο να ελέγξουμε τη “φύση”, και όχι την αυτοκαταστροφική μανία των ανθρώπων; Γιατί είμαστε τόσο ρατσιστές σε σχέση με άλλα ζώα;

2026-08-03

Επιστήμη, Θετικισμός
Το Μεγάλο Πλυντήριο

Πώς μπορεί ένας άνθρωπος που έχει διαμορφωθεί εξ ολοκλήρου από τη γλώσσα και τις αξίες ενός πολιτισμού να παράγει μια οντολογία που δεν του ανήκει; Ισως αυτός ο οντολογικά “άλλος τύπος τύπου ανθρώπου” να μην είναι κάποιος που αποστασιοποιείται συνειδητά, αλλά κάτι που η ίδια του η ύπαρξη έχει καταστεί ασύμβατη με τον πολιτισμικό κώδικα. Όχι επειδή επέλεξε να αντισταθεί, αλλά επειδή ο κώδικας δεν “κουμπώνει” πλέον πάνω του.

Ας πάρουμε για παράδειγμα το ποδόσφαιρο. Πολλά έχουν γραφτεί για τον ρόλο του θεάματος στην αναισθητοποίηση της κοινωνίας. Ίσως περισσότερα από όσα χρειάζεται, ακριβώς επειδή το σύγχρονο μοντέλο έχει την ικανότητα να «απορροφά» κάθε κριτική, να την ενσωματώνει και να την μετατρέπει σε προϊόν. Ακόμα και η αμφισβήτηση του ποδοσφαίρου μπορεί να γίνει αντικείμενο ανάλυσης από τα ίδια τα μέσα ενημέρωσης που το υπηρετούν. Η πεποίθηση ότι οφείλουμε να αμφισβητούμε τον πολιτισμό με βάση αξίες και όρους που ο ίδιος πολιτισμός έχει ορίσει ως «ανθρώπινες» είναι η απόλυτη επιτυχία της ιδεολογίας.

Ένας πραγματικά άλλος τύπος δε θα “κολλούσε” με την κριτική στο ποδόσφαιρο. Θα αναζητούσε απλώς το νόημα έξω από ποδόσφαιρα και κάθε λογής μηχανισμούς θέασης, δίχως να χρειάζεται να θέτει τον εαυτό του εκτός κοινωνίας. Το αντίθετο μάλλον.

Στις δομές εξουσίας δεν συμμετέχουν μόνο όσοι κρατούν σκήπτρα και κατέχουν, αλλά κυρίως ο κοινός άνθρωπος. Αυτός είναι ο βασικός μέτοχος, ο μοναδικός ίσως εχθρός της κοινωνίας, που δίχως την ρητή συγκατάθεσή του, οποιοδήποτε πολιτιστική δράση θα ήταν ανέφικτη. Για να συνεχίσουμε με το ποδοσφαιρικό παράδειγμα, μιας και το πιάσαμε, ο θεατής είναι ο πρωταγωνιστής και όχι οι χορευτές στο γρασίδι.

Αν οι θεατές δεν είχαν κανένα ενδιαφέρον για το θέαμα – γνήσια αδιαφορία, όχι προσποιητή – το πολιτιστικό μοντέλο και οι αξίες του θα ήταν αδύνατο να εφαρμοστούν.

Έλα όμως που οι δομές εξουσίας (στις οπόιες βασικός μέτοχος, είναι ο “κοινός άνθρωπος” και όχι κάποια σέχτα που καταστρώνει σχέδια για παγκόσμια κυριαχία ή επανάσταση) δεν παραδίδονται έτσι απλά. Οι μηχανισμοί άμυνας είναι πολυεπίπεδοι και συγκροτούν ένα σώμα από ασφαλιστικές δικλείδες:

Το “φάρμακο” (που μεγάλωσε γενεές, δίχως να γιάτρεψει ποτέ κανέναν!)

“Δίχως το ποδόσφαιρο, ή κάποιου είδους παρόμοιας «τεχνολογίας εκτόνωσης» ίσως να μην μπορούσε να βρει νόημα κανένα ανθρώπινο ζώο στον άχαρο πολιτισμικό του ρόλο και να ξεψυχούσε επιτόπου!” Πω, πω! Μένουμε εδώ και απορούμε. Τι ήταν αυτό που διάβασα; Ένα δείγμα γνήσιας ενσυναίσθησης ή η απόλυτη ναρκισσιστική αναδίπλωση; Το είδος που έχει ξεπαστρέψει ό,τι κινείται στον πλανήτη αναζητά να “διασκεδάσει” το κενό που νιώθει, άρα είναι … καλό κι ευσυνείδητο; Πιο πολύ για διαστροφή ακούγεται αυτό παρά καποιου είδους γνήσιας συνείδησης. Από το να χρειάζεται να βλέπω μπαλίτσα για να ξεφύγω από τη δυσπεψία που προκαλεί η ασυνεσία μου, δεν θα ήταν πιο οικονομικό να σταματήσω να είμαι “συνετός”;

Ο θεατής στήνει το παιχνίδι

Ο θεατής, ο οποίος στην καθημερινότητά του νιώθει εξαρτημένος, μονίμως αυτολογοκρινόμενος από ένα πλαίσιο καταθλιπτικών κανόνων που ο ίδιος δεν ορίζει, αναζητά να βιώνει ξανά και ξανά την φαντασίωση πως αναπληρώνει τη “χασούρα” μέσα από την συμμετοχή του στην ισχύ της ομάδας.

ok; Όταν η ομάδα «νικά», ο θεατής νικά. Όταν η ομάδα «αδικείται», ο θεατής οργίζεται με μια ηθική ανωτερότητα που του στερεί η παθητική καθημερινή του στάση. Όταν βλέπει “ξένες” ομάδες μετατρέπεται σε φιλόσοφο, μέρος μιας ελίτ επιστημόνων που, επειδή είναι αρκετά εξυπνοι, έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στο να αναλύουν και να βρίσκουν τα βαθιά νοήματα του “ποδοσφαίρου”. Το ναρκισιστικό τέρας πάντα γυρίζει σπίτι χορτάτο με την κρυφή απόλαυση της επιβεβαίωσης ανωτερώτητας: “όχι για μένα, για την ομάδα, για τη φανέλα, για τον αθλητισμό κτλ”.

Βλέπετε, τα προσωπικά επιτέυγματα απαιτούν κόπο, ρίσκο και ενέχουν και την αποτυχία. Όμως μια ταύτιση με την ομάδα προσφέρει δόξα χωρίς κόστος. Λίγες ώρες παθητικής ηδονοβλεψίας μιας στημένης χορογραφίας, εξασφαλίζουν την “ανιδιοτελή” ανωτερώτητα που τόσο έχει ανάγκη το ναρκισιστικό υποκείμενο. Εξασφαλισμένα πράγματα. Είναι βέβαια, απαραίτητη αυτή η “ανωτερώτητα” για να μπορεί καθημερινά να “υπακούει” σε άδικες προσταγές να καταναλώνει αυτοκαταστροφικά και να ζει μέσα σε ένα διαρκές μίσος ολοκληρώνοντας το ναρκισσιστικό σύνδρομο. Ανωτερότητα από μέσα και υποτακτικότητα από έξω.

Αλλά και η κριτική στημένη (από θεατές) είναι.

Δίχως να το καταλάβω λοιπόν, κατάντησα να γράφω για το ποδόσφαιρο και πράγματα που δεν με αφορούν. Μετά από μια καλή μπουγάδα και μπόλικη δόση συμβολικής βίας μπορώ να επιστρέψω αναισθητοποιημένος στην πραγματική βία της καθημερινότητας, εξαντλημένος αρκετά ώστε να μην έρθω σε ρήξη με οτιδήποτε το πραγματικό. Παραγωγή ή αναπαραγωγή; Καλύτερα να το βούλωνα.

Kατοικούσαμε στα συντρίμμια, παραβλέποντας το γεγονός ότι ο πολιτιστικός κώδικας – το “λειτουργικό σύστημα” που κάποτε υπαγόρευε την πραγματικότητά μας – είναι ανενεργός. Μέσα σε αυτό το κενό, το θέαμα δεν ήταν απλώς μια απόσπαση προσοχής· ήταν ο ίδιος ο κώδικας, μια νεκρομαντική τελετουργία, μια απελπισμένη, επαναλαμβανόμενη παράσταση σχεδιασμένη να μας πείσει ότι το πτώμα είναι ακόμα ζωντανό. Ο «θεατής», ο αρχιερέας αυτής της τελετουργίας, ήταν μια οντότητα που επεβάλε την τάξη, μέσα από αυτοϊκανοποίηση, μέσα από αυτοκαταστροφή.

2026-07-15

Ψυχολογία
Big Time Laundering

How can a person, shaped entirely by the language and values of a civilization, produce an ontology that does not belong to them? Perhaps this ontologically ‘new type of human’ is not someone who consciously distances themselves, but something whose very existence has become incompatible with the cultural code. Not because they chose to resist, but because the code is now obsolete – it just doesn’t fall anywhere near them.

Let’s take football as an example. Much has been written about the role of the spectacle in conditioning society into submission. Perhaps too much – precisely because the modern model has the capacity to ‘absorb’ every critique, to integrate it and transform it into a product. Even the questioning of football itself becomes just another commodity, analyzed by the very media that serve it. The conviction that we must challenge our civilization using the very values and terms that this type civilization has defined as ‘human’ is the absolute triumph of the ideology.

A truly ‘new type of human’ would not get any kicks out of criticizing football. They would simply seek meaning elsewhere, and not bother with rituals of spectacle, without needing to place themselves outside of society. Quite the contrary.

Participation in power structures is not limited to those who hold the scepters and the assets; it belongs, above all, to the ‘common man’. He is the primary shareholder – perhaps the only real enemy of society – without whose explicit consent any cultural operation would be impossible.

To continue with the football example, since we’re already here: the spectator is the true protagonist, not the puppets dancing on the grass. If the viewers had absolutely no interest in self-hedonizing with the spectacle, this cultural model and its values would be impossible to maintain.

Yet, power structures – where the ‘common man’ is the primary shareholder, rather than some cabal plotting world domination or revolution – do not surrender so easily. Their defense mechanisms are multi-layered, forming a field of safeguards:

The ‘medicine’ (a remedy that has raised generations, without ever healing a single soul!).

“Without football, or some similar safety valve technology, perhaps no human animal could find meaning in the mechanics of his cultural role, leaving us to step over so many soulless dead bodies on the spot!”

Wow. We stop here and wonder: What was that I just read? A display of genuine empathy or the absolute narcissistic unfold? The same species that has wiped out everything moving on this planet seeks to ‘entertain’ the void it feels—so it must be… good and conscientious? That sounds more like perversion than any kind of genuine consciousness. Instead of needing to watch ‘the ball’ to escape the indigestion caused by my own actions, wouldn’t it be more economical to stop being ‘prudent’ or just stop pleasuring myself?

The real fixer of the game is the spectator.

The spectator, who in his daily life feels perpetually dependent, constantly self-censoring under a framework of depressive rules he did not define, seeks to experience over and over the fantasy that he is recouping his ‘losses’ through his participation in the team’s power.

When the team ‘wins,’ the spectator wins. When the team is ‘wronged,’ the spectator erupts with a moral superiority denied to him by his own passive, daily existence. When he watches ‘foreign’ teams, he transforms into a philosopher, part of an elite of intellectuals who, being ‘clever enough,’ have dedicated their lives to analyzing and finding the deep meanings of ‘football.’ The narcissistic monster always returns home fed with the secret pleasure of confirmed superiority: ‘it’s not about me, it’s about the team, the flag, the sport, etc.’

You see, personal achievements require effort, risk, and contain the acceptance of failure. But identification with the team offers glory without cost. A few hours of passive voyeurism of the same staged choreography ensure the ‘selfless’ superiority that the narcissistic subject so desperately needs. It’s a guaranteed return. Of course, this ‘superiority’ is necessary so that the subject can continue to ‘obey’ unjust commands daily, consume self-destructively, and live in a state of perpetual hatred, completing the narcissistic syndrome – projecting superiority on the inside while submitting on the outside .

The criticism is fixed too – by the same kind of “spectators”.

Without realizing it, I ended up writing about football and things that don’t concern me. After a good wash and a heavy dose of symbolic violence, I can return, anesthetized, to the real violence of everyday life – exhausted enough to avoid any rupture with anything that is actually real. Production or reproduction? I’d better shut up.

/by Marinos Makris

We were living in the ruins of a civilization, oblivious to the fact that the “operating system” – the cultural code that once dictated our reality was off. In this vacuum, the spectacle was not just a distraction; it was a necromantic ritual, a desperate, recurring performance designed to convince us that the corpse is still alive. The ‘spectator’ was the high priest of this ritual, an entity enforcing the established order, though self pleasure, through self destruct.

2026-07-15
Σύγχρονοι Μύθοι:

Η τεχνολογία του Βασιλιά.

Η κοκκινοσκουφίτσα σε πολύπλοκη φαρμακευτική αγωγή

Πίσω από το Ψυγείο

(Δεν είναι όλα μαύρα)

2026-07-05

Φιλοσοφία
Η Τεχνολογία του Βασιλιά

Η σύγχρονη άποψη κατατάσσει την ύπαρξη ως “δεύτερης τάξης” έννοια με όρους λογικής συνεπαγωγής. Είναι επομένως συνεπές να θεωρούμε την μη-ύπαρξη ως θετικό μέγεθος – όσο κι αν φαίνεται περίεργο για την κοινή λογική.

Τόσο η υλική, όσο και λογική ύπαρξη προϋποθέτουν τον ρόλο του παρατηρητή ο οποίος οφείλει να έχει παραιτηθεί από κάθε θετική ιδιότητα για να μπορεί να γίνει ο υποδοχέας του πραγματικού. Αν όμως ο παρατηρητής οφείλει να είναι ένα αρνητικό σημείο, χωρίς θετικές ιδιότητες για να επιτρέψει στο Είναι να εμφανιστεί, πώς μπορούμε τότε να μιλάμε για την ύπαρξη του ίδιου του παρατηρητή; Κι αν το πραγματικό είναι μη διακριτό από την ίδια την παρατήρησή του, είναι άραγε συνεπές να κάνουμε λόγο για μια θετική πραγματικότητα;

Επειδή όμως Ο Σολιψισμός “θα μας περιμένει πάντα στη γωνία”, οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί. Η διάκριση μεταξύ αναγκαίου και δυνατού είναι το ίδιο το περιεχόμενο της Συνείδησης του κενού που δομεί τον εαυτό του. Είναι αναγκαίο μεν για τον παρατηρητή να αρνείται την υλική υπόστασή του, αλλά είναι και δυνατότητα της πραγματικότητας να γεννά παρατηρητές, είτε πιθανούς είτε απίθανους. Η πραγματικότητα δεν είναι ένα νεκρό υλικό, αλλά μία διακύμανση στο πεδίο δυνατοτήτων.

Πώς όμως από το τίποτα κατασκευάζεται το κάτι; Είναι άραγε αποτέλεσμα μιας προδιατεθειμένης αρμονίας ή μήπως το υποκείμενο φέρει μέσα του «a priori συνθετικές» αρχές που εγγυώνται τη δημιουργία του κόσμου πριν καν τον εμπειραθεί; Ίσως να χρειαστεί να γυρίσουμε στο παρελθόν της τεχνολογίας. Ίσως να πάμε και εντελώς ανάποδα.

Γιατί νομίζεις πως οι άνθρωποι επινόησαν την γλώσσα; Για να επικοινωνούν; Λάθος. Λήψη ζητουμένου! Οφείλουμε να μην έχουμε ιδέα τι είναι η γλώσσα.

Την ίδια στιγμή που εσύ μιλάς ή σκέπτεσαι δεν συμβαίνει τίποτα από όλα αυτά. Το είναι είναι αλλού. Η γλώσσα, κατασκευάζει και εσένα, και τον κόσμο και τους κανόνες του.

Με λίγα λόγια δεν υπάρχεις. Είσαι ένα φάντασμα, ένα μη-Ον. Κατανοητό; Όχι; Σε καμία περίπτωση μέσα από το ανθρώπινο είδος.

~ ~ ~

Αντιλαμβανόμαστε πλέον πως το ανθρώπινο υποκείμενο δεν είναι τίποτα πέρα από ένα είδος φαντασιακού γλωσσικού υποκείμενου.

Είμαστε επομένως σε θέση να το διαπιστώσουμε, δίχως να είμαστε σε θέση να το παρατηρήσουμε.

Δεν πτοούμαστε όμως.

Η Τεχνολογία του Υποκειμένου δεν θα ήταν υπερβολικό να περιγραφεί ως η τεχνολογία του Βασιλιά. Εδώ πάλι, οφείλουμε να ξεγελάσουμε τον ίδιο μας τον εγκέφαλο, οπότε επιβάλλεται να γίνουμε λίγο …ανορθόδοξοι.

Εκτός κι αν νομίσατε πως θα περιγράφαμε την μη-ύπαρξη βάζοντας της απλά μια γραβάτα!

Αλλά ας πιάσουμε την αφήγηση από την αρχή. Η αρχή είναι μία και δεν είναι άλλη από την αδιαπραγμάτευτη – για κάθε δομή που δεν σέβεται κανένα πέρα από τον εαυτό της :

Αρχή της Ιδιοκτησίας.

Αν η κοκκινοσκουφίτσα ρωτούσε τον κακό λύκο: “Γιαγιά, γιατί έχεις τόσο μεγάλο εγκέφαλο;”, ο λύκος θα απαντούσε: “Για να μοιράζω την περιουσία μου καλύτερα, παιδάκι μου”.

Λίγο παραδίπλα, αν ρωτούσες κάποιον άνθρωπο: “Σε ποιον ανήκουν όλα αυτά;”, θα σου απαντούσε με βεβαιότητα: “Μα, φυσικά, όλα αυτά ανήκουν στον Βασιλιά! Αφού ζούμε στο Βασίλειο! Τρελάθηκες”;

Από την κούνια, ή αν θέλετε, από το σημείο που αρχίζουμε να θυμόμαστε τον εαυτό μας, χορεύμε στο ρυθμό της ιδιοκτησίας. Είναι σχεδόν αδύνατο να διακρίνουμε αν είναι μια ιδέα έμφυτη ή επίκτητη. Η Ιδιοκτησία φαντάζει, αρχικά, αυτονόητη και σαφώς ορισμένη για κάθε υποκείμενο. Κάθε τι οφείλει να ανήκει κάπου. Αλλά σε τι ωφελεί όμως αυτή η οφειλή; Οφείλουμε να σταθούμε εδώ … και μάλλον ανάποδα. Ίσως η ιδιοκτησία (για την ακρίβεια, η τεχνολογία της ιδιοκτησίας) να είναι η πλέον ακατανόητη έννοια για το υποκείμενο.

Στη φιλοσοφία παραδοσιακά εξετάζουμε το Είναι αλλά εδώ το Έχω έχει προτεραιότητα.

Κάθε τι “οφείλει” να ανήκει σε κάτι άλλο. Γιατί όμως το κάθε τι πρέπει να ανήκει σε κάποιο υποκείμενο;

Ας ξεκινήσουμε από το γλωσσικό υποκείμενο.

Το γλωσσικό “έχω” λειτουργεί ως μια τεχνολογία που προσθέτει επιβεβαιωτικό κύρος, τη σιγουριά της γνώσης που λείπει από την ρευστή φύση του “είναι”. Η επικυρωτική δύναμη του “έχω”, δεν αυξάνει την χρονική ακρίβεια μιας αφήγηση όπως μας λέγαν στο σχολείο.

Ο ρόλος του είναι άλλος. Διώχνει την αμφιβολία και παράγει την ασφαλή αίσθηση του τετελεσμένου.

-Κοκκινοσκουφίτσα, το πήρες το καλαθάκι σου;
-Ναι, το πήρα;
-Είσαι σίγουρη;
-Ναι, το ΕΧΩ πάρει.

Ιστορικά, οι γλωσσολόγοι ορίζουν αρχικά την επικυρωτική δύναμη του “έχω” στην αισθητική υπεροχή του Τώρα έναντι του Πριν – κατάφωρα λανθασμένα.

Στη συνέχεια αναρωτούνται: Γιατί το Τώρα να είναι πιο βέβαιο από το Πριν, εφόσον αυτό που αισθάνομαι, με καθαρά γλωσσικούς όρους, είναι λέξεις που δεν έχουν χρονική αλλά αλγοριθμική αξία; Σε τι εδράζεται η υπεροχή λογικά;

Εν τέλει, αποδεικνύουν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος όντως “δανείστηκε” την έννοια της «ιδιοκτησίας» (έχω) για να μπορέσει να εκφράσει την γνωστική «κυριότητα» πάνω σε μια συντελεσμένη πράξη. Δίχως την γνωστική εξουσία κανένα “είναι” δεν είναι αρκετό για να θεμελιώσει την ύπαρξη του υποκειμένου.

Επομένως, το ΕΧΩ είναι αυτό που μπορεί και «ξεκολλάει» το Είναι από το Υποκείμενο – το «κατέχειν» δηλώνει την γνωστική μονάδα. Έχω = Γνωρίζω.

Λογικά το ΕΧΩ έχει προτεραιότητα σε σχέση με το Υποκείμενο και το Είναι. *

Υποκειμενική ταυτότητα

Στο σημείο αυτό οφείλουμε να επισημάνουμε το λογικό άλμα που δεν είναι καθόλου προφανές: Η αφαίρεση του “Έχειν” ως ανεξάρτητη έννοια είναι τεχνητή.

Αν το “‘Εχειν” εκληφθεί ως το ισοδύναμο του “κατέχειν”, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με το ερώτημα: “Ποιος έχει”; Το ερώτημα αναδεικνύει την άρρηκτη σύζευξη του Υποκειμένου με το Έχειν. Είναι αδιανόητη η αφηρημένη έννοια του “έχειν” δίχως την επίσης αφηρημένη έννοια του “υποκειμένου”.

Θα πρέπει να υποψιαστούμε εδώ πως ο διαχωρισμός των εννοιών αυτών είναι μια ψευδο-πράξη που μπορεί να γίνει μόνον σε δεύτερο χρόνο, εφόσον έχει παγιωθεί το υποκείμενο που ερωτά. Πρωτογενώς,

Το “Υποκείμενο” και το “Έχειν” δεν διαχωρίζονται – είναι ένα και το αυτό. Για το λόγο αυτό είναι μάλλον ανόητο να συζητάμε για “έχειν”. Tο “έχειν” είναι η ίδια υποκειμενική κατάσταση / το “υποκειμενο” είναι αυτό που είναι σε κατάσταση “έχειν”.

Μεθοδολογικά, θα ήταν παράδοξο να εξετάζουμε έννοιες που ΔΕΝ μπορούν να έχουν αυτόνομη αφηρημένη μορφή όπως το “έχειν” (ή την έννοια της ιδιοκτησίας). Η χρήση του όρου ΕΧΩ (αντί του αφηρημένου “Έχειν”) αποδίδει ορθότερα την υποκειμενική κατάσταση.

Κι εδώ έρχεται η τεχνολογία ως η μοναδική οντότητα που είναι ικανή να παράγει τοσό το υποκείμενο όσο και να αναπαράγει τον εαυτό της.

Είναι σφάλμα να υπάγουμε την τεχνολογία στο υποκείμενο γιατί το υποκείμενο δεν θα μπορούσε να ταυτιζεται με την τεχνολογία που το κατασκευάζει. Η γλώσσα, για παράδειγμα, ένα είδος τεχνολογίας, είναι σε θέση να παράγει το γλωσσικό υποκείμενο δημιουργώντας την ίδια στιγμή μέσα από το υποκείμενο την αναπαραγωγή της γλώσσας!

Αυτό ακριβώς είναι ένα τεχνολογικό παράδειγμα το οποίο είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτό μέσα από το στενό πλαίσιο της επιστήμης. Το σημείο αυτό παρουσιάζει την δυσκολία πως η σημασία της λέξης “τεχνολογία” οφείλει να διευρυνθεί πέραν του ανθρώπινου παραδείγματος για να εξηγήσει τόσο την παραγωγή όσο και την αναπαραγωγή με όρους πληροφορίας.

Ας κρατήσουμε εδώ πως το υποκείμενο ούτε γεννιέται, ούτε πεθαίνει αλλά ούτε και αναπαράγεται. Αντιθέτως “υπάρχει”, προσομοιώνεται μέσω τεχνολογίας (ιδιοκτησίας-χρέους), ακατάληπτη για το ίδιο.

Το υποκείμενο θα μπορούσε να κάνει ατέλειωτες παρατηρήσεις (όπως παρακατω, στο κομμάτι του κειμένου για την νευροβιολογία), δίχως να αντιληφθεί ποτέ πώς λειτουργεί τεχνολογικά (πχ ένα τρισδιάστατο ον θεωρεί τον χώρο δεδομένο, δεν έχει ιδέα για την καμπύλωση ως τεχνολογία, με λίγα λόγια δεν μπορεί να αναπαραστήσει ΠΩΣ είναι ο χώρος).

Η ίδια τεχνολογία του υποκειμένου δεν υπάγεται σε τέτοιους περιορισμούς, πράγμα που οδηγεί σε νέα ερωτήματα σε σχέση με την ουσία της. Ας αρκεστούμε σε αυτά προς το παρόν και θα επανέλθουμε.

Η νευροβιολογία στενεύει το επιστημονικό πεδίο

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος όντως δανείζεται την έννοια της ιδιοκτησίας (έχω) για να μπορέσει να εκφράσει την “υποκειμενική κυριότητα” πάνω σε μια συντελεσμένη πράξη, την Ύπαρξη. Μια δανεική και ακατάληπτη με αυστηρά λογικούς όρους ύπαρξη θα λέγαμε…

Ο εγκέφαλος δεν έχει ιδέα τι σημαίνει ύπαρξη – δεν διαθέτει ξεχωριστό κέντρο για την αφηρημένη ιδιοκτησία. Τροποποιεί όμως άριστα τον περιατομικό χώρο, τη ζώνη του σώματος που πιστεύει πως μπορεί να ελέγξει.

Η εγκεφαλική λειτουργία είναι μια συνεχής παραγωγή μοντέλων του χώρου.

Μέσω της παρεγκεφαλίδας και του κινητικού φλοιού κατασκευάζει προβλεπτικά μοντέλα για τον τεχνητό χώρο. Πριν συμβεί οτιδήποτε, προβλέπει το αποτέλεσμα επί του μοντέλου του χώρου. Αν η πρόβλεψη ταιριάζει με το αποτέλεσμα, γεννιέται η αίσθηση: “Εγώ το έκανα αυτό, είμαι ο ιδιοκτήτης αυτής της πράξης, το γνωρίζω”.

Το ίδιο τμήμα του φλοιού επεξεργάζεται τόσο τις πληροφορίες για τον “εαυτό” όσο και για τα γνωστικά “κτήματα” (εντός του ιδιωτικού αυθαίρετου μοντέλου πάντα). Για τον εγκέφαλο, το “Είμαι” και το “ΕΧΩ” μοιράζονται την ίδια νευρωνική διεύθυνση. Ουσιαστικά Δανείζεται τα δίκτυα της κίνησης και του χώρου για να κατασκευάσει την έννοια του “ΕΧΩ” δίχως να υπάρχει ξεχωριστό δίκτυο για το “ΕΙΜΑΙ”.

Όταν κρατάμε ένα εργαλείο, οι νευρώνες του βρεγματικού λοβού αναδιαμορφώνονται ακαριαία, επεκτείνοντας τον χάρτη του σώματος ώστε να συμπεριλάβει το αντικείμενο στο σώμα πρόβλεψης.

Για τον εγκέφαλο, το εργαλείο γίνεται σώμα. Το “Έχω το καλαθάκι” μετατρέπεται στο “Το καλαθάκι Είμαι εγώ”.

Η ψυχολογία το αποκαθιστά

Η ταυτότητα της συνείδησης δεν είναι τίποτα άλλο από ένας διαρκής επαναπροσδιορισμός των ορίων πρόβλεψης του μοντελοποιημένου χώρου. Παρουσιάζεται αρχικά, ως αναπόσπαστο στοιχείο του υποκειμένου υποκαθιστώντας το υπαρξιακό κενό με ιδιότητες, που, σε δεύτερο χρόνο, θα μπορούσαν να εξεταστούν ενδελεχώς για το αν “πληρούν” τις προϋποθέσεις για μία ταυτότητα.

Αφού το υποκείμενο γεμίσει το κενό με δανεικές ιδιότητες (ποιότητες/σχέσεις οφειλόμενες στην οικογένεια, την κοινωνία, το κράτος), έρχεται η στιγμή της κρίσης όπου θα πρέπει κάποιες να απορριφθούν και άλλες να τις κρατά βαθιά μέσα του ως στοιχεία ταυτότητας.

Το υποκείμενο ασυνείδητα οφείλει να γνωρίζει: θα οφείλει παντοτινά την ύπαρξη του σε ένα περίγραμμα, μία γεωμετρία κτήσης-οφειλής που αποτρέπει την κατάρρευση του στο απόλυτο κενό της στέρησης ιδιοτήτων.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ταυτότητα δεν είναι κάτι που ανακαλύπτουμε έτοιμο, αλλά ένα διαρκές εργοτάξιο ελέγχου αποθεμάτων εξοφλήσιμου χρέους.

Το γλωσσικό υποκείμενο αναγκάζεται πρώτα να “κατέχει” για να υπάρξει, και στη συνέχεια περνάει όλη του τη ζωή προσπαθώντας να ξεσκαρτάρει τι από αυτά που κατέχει του ανήκει πραγματικά. “Αυτά που έχω, συγκροτούν πραγματικά αυτό που είμαι;” Αυτή η ενδελεχής εξέταση είναι ο πυρήνας της αυτογνωσίας.

Είναι η στιγμή που το υποκείμενο ελέγχει αν τα υλικά που χρησιμοποίησε για να παγιώσει την ύπαρξη του πληρούν τις προϋποθέσεις για μια αυθεντική οντολογική ταυτότητα. Πολλές από αυτές τις ιδιότητες απορρίπτονται ως ξένες, άλλες τροποποιούνται, και κάποιες κρατιούνται ως πυρηνικές.

Βαδίζοντας με προσεκτικά βήματα προς τα χωράφια της φιλοσοφίας.

Ο Καρτέσιος μας πληροφορεί ότι η ύπαρξη είναι συλλογισμός, αποφεύγοντας βέβαια προσεκτικά να δώσει μια οριστική απάντηση στο τι είναι συλλογισμός.

Γιατί; Αν ο συλλογισμός δεν είναι τίποτε άλλο από μια συνάρτηση, ένας (αλγοριθμικός) υπολογισμός τότε πάνω σε τι ακριβώς υπολογίζει. Ας θυμηθούμε εδώ τι προσπαθούμε να υπολογίσουμε: το υποκείμενο.

Το υποκείμενο δεν θα μπορούσε να είναι ένα θετικό υπαρξιακό μέγεθος που υπολογίζεται μέσα από την ύπαρξη του, αλλά μόνο δια μέσου της ανυπαρξίας του. Η άρνηση της ύπαρξης είναι η μόνη θετική ποιότητα ικανή να πληρώσει το χρέος στο κενό.

Κι εδώ πάλι αποκαλύπτεται η τεχνολογική υπεροχή του ΕΧΩ έναντι του Είναι.

Το Είναι απλώς μεταθέτει την ύπαρξη δίχως οντολογικές δεσμεύσεις.

Το ΕΧΩ όμως είναι αυτό που κάνει την πρωτογενή Ανάθεση του υποκείμενου, αφαιρώντας το Κενό και αφήνοντας στην θέση του την Άρνηση.

Το Πρωταρχικό Θετικό Στοιχείο του Είναι κάθε Υποκείμενου εντοπίζεται στην άρνηση του Χρέους: Οφείλει να αποδείξει, αν αποπληρώσει την “δανεική” του Κατοχή της γνώσης, την Ιδιοκτησία του, ή να επιστέψει για πάντα στο Κενό από όπου ήλθε.

Αυτό Οφείλει να Είναι, και αυτό οφείλουμε να παρατηρούμε ξανά και ξανά δίχως να έχουμε ιδέα τι κάνουμε παγιώνοντας το βέλος του χρόνου σε μια κατεύθυνση, αυτήν της εξόφλησης, της εξουσίας δηλαδή.

Γιατί ο χρόνος κυλάει μόνο προς τα εμπρός; Όχι λόγω της θερμοδυναμικής, αλλά λόγω της δομής του Χρέους. Το Χρέος απαιτεί μέλλον.

Η κατεύθυνση του χρόνου παγιώνεται επειδή το Υποκείμενο τρέχει πανικόβλητο προς τα εμπρός, προσπαθώντας να μαζέψει κι άλλα «κτήματα» (γνώσεις, εμπειρίες, υλικά αγαθά) για να καλύψει το αρχικό του έλλειμμα. Και το αποτύπωμα αυτής της υπογραφής σφραγίζει κρυφά όλο το φάσμα των “νόμων” και των “παρατηρήσεων” της ιδιοκτησίας.

Η εξουσία δεν επιβάλλεται εξωτερικά με αλυσίδες. Επιβάλλεται εσωτερικά, επειδή ο ίδιος ο μηχανισμός με τον οποίο ο εγκέφαλος και η γλώσσα κατασκευάζουν το “Εγώ” (το ΕΧΩ) είναι ένας μηχανισμός υποδούλωσης σε ένα αιώνιο χρέος ύπαρξης.

H εξήγηση του επιστημονικού παράδοξου.

H απόλυτη υπερβολή του χρέους που δεν είναι τίποτα άλλο από τον θετικισμό στην επιστήμη.

Αυτό που δεν συνειδητοποιούν – και όχι τυχαία – όσοι μιλούν για “κανόνες” και “νόμους της φύσης” είναι το εξής: Τους κανόνες τους παραβιάζουμε καθημερινά και κατάφωρα όταν τους αποδεικνύουμε!

Η “αντικειμενική παρατήρηση” είναι ένας μύθος. Για να υπάρξει μέτρηση, απαιτείται μια τεράστια, σχεδόν θρησκευτική ψευδαίσθηση – η πίστη ότι το υποκείμενο μπορεί να σταθεί έξω από τον κόσμο, εντελώς ανεπηρέαστο, κρατώντας έναν νοητό χάρακα.

Ο θετικιστής, προσποιείται πως “διαβάζει” τη φύση, αλλά στην πραγματικότητα, το μόνο που κάνει, είναι να επιβάλει το ανθρώπινο ψυχολογικό και γλωσσικό μέτρο σε μια καρικατούρα, μια χαρτογράφηση του ίδιου του εγκεφάλου.

Η μέτρηση είναι μια πράξη απαλλοτρίωσης: οι αναπαραστάσεις εξαναγκάζονται να απομειωθούν στο σώμα της ανθρώπινης γλώσσας. Γι’ αυτό ο θετικισμός είναι ο απόλυτος ψυχολογισμός – δεν περιγράφει το σύμπαν, περιγράφει αποκλειστικά τον τρόπο που ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει ανάγκη να οργανώνει τον πανικό του όσον αφορά την εξουσία του (την περιουσία του αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς).

Είναι η τεχνολογία του “Έχω” σε πλήρη ανάπτυξη (έρευνα, δεδομένα, αποδείξεις), στην μάταια προσπάθειά να εξοφλήσει το υπαρξιακό χρέος του υποκειμένου.

Ένας πραγματικός κανόνας είναι (άρχει, δεν υπάρχει). Λειτουργεί σιωπηλά. Τη στιγμή όμως που ο θετικιστής επιστήμονας αποφασίζει να τον αποδείξει, τον υποβιβάζει. Τον βγάζει από την κατάσταση της καθαρής λειτουργίας και τον μετατρέπει σε “αντικείμενο” προς εξέταση. Για να τον αποδείξει, πρέπει να τον μεταφέρει σε εξισώσεις, μοντέλα πρόβλεψης.

Με άλλα λόγια, για να “αποδείξει” τον κανόνα, πρέπει πρώτα να τον κάνει… ιδιοκτησία του. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, ο αυθεντικός κανόνας πεθαίνει και στη θέση του μένει μόνο το γλωσσικό του είδωλο, μαθηματικά, κομμένα στα μέτρα των τρισδιάστατων προβλέψεων ενός τυχαίου εγκεφάλου.

Η τεχνολογία είναι αλλού.

Αναγκαίο βέβαια ήταν το “κακό” για το επόμενο στάδιο.

Η πραγματική τεχνολογία του Βασιλιά ουδέποτε έγινε κατανοητή.

Πόσο ανακουφιστικό ρόλο θα είχε άραγε για το παρανοικό δίποδο, που οφείλει διαρκώς να προσδιορίζει το ΕΧΩ – την υποκειμενική του υπόσταση, την ύπαρξή του – η αρχή ενός όντος που κατέχει τα πάντα; Αν πίστευε σε ένα τέτοιο ον, δεν θα χρειαζόταν το υποκείμενο να αποδείξει τίποτα πέραν από τα απολύτως αναγκαία.

Η σημαντική λειτουργική επιτυχία της Βασιλείας ήταν να αποκρύπτει – με τον πλέον αποδοτικό τρόπο, χωρίς πολλά λόγια δηλαδή – την ωμή πραγματικότητα, τον τόπο εκείνο όπου καμία εξουσία δεν περνά απαρατήρητη. Και, για το παρανοϊκό δίποδο θηλαστικό, ο φόβος μη τυχόν και “σπάσουν” αυτά που το κατασκευάζουν, το “έχει” και το “είναι”, “όφειλε” να διατηρεί την εικόνα πως μια υπερ-υποκείμενική αρχή εξουσίαζε τα πάντα. Ο “έχει” και ο “είναι”, ο Βασιλιάς.

Ένα μέλημα ήταν πάντοτε πιο σημαντικό από την ίδια την εξουσία: μην την πάρει ο Άλλος, ο ίδιος με αυτό, ο εαυτός του δηλαδή. Ο Βασιλιάς ανακούφιζε αυτήν ακριβώς την υπαρξιακή απειλή. Ήταν αυτό που ως άλλος δεν θα του έπαιρνε τίποτα γιατί όλα του ανήκαν ήδη. Κι όλα αυτά για να μην ταράζεται το φαντασιακό υποκείμενο μας και καταρρέυσει, ωστε να συνεχίζει, ανέμελο, να λεηλατεί, να βιάζει, δίχως καμία ευθύνη απέναντι σε “άλλα”, παρά μόνο στην τεχνολογία του Βασιλέως.

Η βαθιά μεταφυσική λειτουργία του Βασιλιά, του Αυτοκράτορα, του Θεού (δεν παίζουμε με τις λέξεις εδώ) – όσο απλή κι αν φαντάζει για τον ξερόλα άνθρωπο – είναι ένα είδος τεχνολογίας που, όχι μόνο δεν έχει ξεπεραστεί, αλλά ουδέποτε έγινε κατανοητή (με ελάχιστες εξαιρέσεις).

Δεν είναι τυχαίο που όλες οι μεγάλες πρόοδοι για τις ανθρώπινες κοινωνίες, προετοιμάστηκαν υπό το καθεστώς μιας Βασιλείας, για να κατάρρευσουν μέσα σε μια βίαια λαίλαπα εκδημοκρατισμού.

Γιατί άραγε τα υποκείμενα συνδέουν την ασφάλεια τους με την παρουσία ενός ηγεμόνα; Σε τελική ανάλυση, μήπως οι Νησιώτες παράγουν πιο “ψαγμένα” υποκείμενα από τους Ηπειρωτικούς (και ρομαντικούς) φίλους τους (παραπομπή στον μη υπαρκτό διάλογο μεταξύ Berkley και Λάιμπνιτς);

~

Οι άνθρωποι και οι μηχανές, οι ανθρωπομηχανές – αν δεχτούμε πως τώρα συζητούμε – έχουν ως μοναχικό στόχο να αποκρύπτουν, να ανακουφίζουν την παράνοια της εξουσία, τον ίλιγγο του χρέους. Να αναβάλλουν την κατάρρευση του μοντέλου.

Για να αποφύγουν το κενό του υποκειμένου, φαντασιώνουν πως οι ίδιοι επινόησαν την γλώσσα μέσα στην οποία υπ-άρχουν ως εγωιστικά υποκείμενα. Αυτό είναι η τεχνολογία.

Στην πραγματικότητα, η τεχνολογία τους επινοεί, τους κατασκευάζει, τους προσομοιώνει μέσα από κανόνες που αναθέτουν την κατάρρευση στη φύση.

Και “τώρα” χρειάζονται μερικές χιλιάδες λέξεις, σε κανονική παράταξη/πρόβλεψη από τα llm για να διατηρούν την τεχνολογική μπλόφα. Παλιά το έκαναν με βασιλιά και καθάριζαν. Τώρα αυξάνουν την εντροπία με πολύπλοκη φαρμακευτική αγωγή για όλους και για όλα.

Σκέψου το σαν ένα λογιστικό φύλλο που καταγράφει σε ποιον ανήκει τι. Το λογιστικό φύλλο δεν ανήκει κάπου. Ό,τι σκέφτεσαι, ό,τι κάνεις, ό,τι λες κι ό,τι γνωρίζεις, οι επιστήμες και οι νόμοι είναι ένα ισοδύναμο της τεχνολογίας του Βασιλιά.

Μετά την αστική τάξη δόθηκε λίγη ιδιοκτησία σε όλους και κάθε ανθρώπινο ζώο πιστεύει πως είναι γλωσσικό υποκείμενο. Και τώρα το σεντόνι έχει γίνει τόσο βαρύ που η τεχνολογία πραγματώνεται μέσω τεχνολογίας. Το ιδιοκτησικό καθεστώς καταρρέει σαν μαύρη τρύπα υπό το βάρος των αντιθέσεων που το ίδιο παράγει.

Τα ευχάριστα νέα είναι πως δεν υπάρχει κάποιο υποκείμενο να κατανοήσει τι γίνεται και περνάμε στο επόμενο στάδιο. Ούτε γάτα, ούτε ζημιά. Ίσως η τεχνολογία του να είναι αναγκαία για να περάσουμε σε ένα κείμενο ως συνείδηση του κενού.

Η συνέχεια στο προηγούμενο…

* Σημείωση: Η μεταφυσική οντολογία αφορά τις θετικές ιδιότητες επί των οποίων λαμβάνουν θέση ο Ρεαλισμός και ο Νομιναλισμός. Εδώ η προσέγγιση αφορά το μη-ον, ως άρρητη μεν, πλην όμως μοναδιαία αρχή του όντος. Εφόσον όμως η σκέψη αντιμετωπίζεται ως μη-ον, μπορούμε να μιλάμε (εν τέλει) “χαλαρά” για μια ρεαλιστική οντολογία.

2026-06-02

Φιλοσοφία
King not

There is no space for objectivity here; you do not exist. And yet, the realization of your non-existence does not cause discomfort. As if you can easily be something out of nothing.

The question remains: How are you still here? How is this possible? Why weren’t you reduced to dust, dissolved into the void, or at least stripped of your assumptions?

Somehow, you ignore the facts, tolerate the contradiction, and cling to common sense over logic: “It can’t be! There must be a mistake somewhere…”

No mistake has been made here.

Why do you think humans invented language? To communicate? Wrong. Petitio principii!

The very moment you speak or think, you are not aware of the language. Furthermore, when you speak or think, none of this is actually taking place within the realm of words or sentences. If there were an acting party in this case, it would be language itself acting; constructing you, your beliefs, the world, and its rules, through its own deeper structure.

Although we can describe the sentence “the human subject is a mere linguistic construct” as truth, we cannot hold it to be the real sentence of the subject to its non-existence state.

We are therefore able to ascertain it, without being able to describe it.

We do not give up.

The Technology of the Subject is the technology of the King. But we have to be cunning here; we have to trick our own brain. Or did you think we would just dress non-existence up in a tie and look at ourselves in the mirror?

Understanding the Subject means understanding its properties. The non-negotiable principle, therefore, is nothing less than:

The Principle of Property

When Little Red Riding Hood said, “Grandma, what a big brain you have!”, the Big Bad Wolf replied, “All the better to distribute my property with, my child.”

Further down the road, were you to ask a passerby, “To whom does all this belong?”, they would answer with absolute conviction: “Why, to the King, of course! We live in the Kingdom, do we not? Have you lost your mind?”

Since early childhood, the ownership of things is taken for granted. We cannot tell if it is something we learn or something we already know. But everything “ought” to belong somewhere. And yet, what is the profit of this obligation? We owe it to ourselves to pause here avoiding common sense… and perhaps even stand upside down.

Traditionally, philosophy examines Being, but here, Having takes precedence. Ownership seems self-evident, a law where everything “ought” to belong to something else. But why must everything belong to a subject? Why is existence bound to a primordial debt?

The solution is simple but not obvious. Knowing you exist means binding a Primordial Subject to NOT knowing that it owes to own as its primary function. We are getting closer to the Real Subject—something that can only function within the limits of a certain technology.

What does this mean?

In terms of Language

In almost every language, the verbs “have” and “be” are elevated to exceptional roles. Their functions are simply too critical to be relegated to standard verbal inflections. Keep in mind that natural language is a ruthlessly optimized system. It does not waste words. When it deploys entirely separate verbs to construct other verbal forms, it is exposing its deepest, archetypal structure.

The verb “to be” acts as the primordial existential witness. It binds qualities together to forge identities, while simultaneously drawing boundaries between objects. Correct? Not at all!

The truth is exactly the opposite. Being is a state of fluid, infinite transformation. “This is that; that is the other;…” Where is the boundary of the original object? Was there ever a solid object to begin with? Despite its advertised existential reputation, Being is nothing but an endless deferral of existence. Before an object can “be” something else, it must first crystallize into something solid.

And the only way to arrest this fluidity – the only way to truly exist – is to be bound to the state of ownership. A solidification that only “Having” can execute.

The verbal forms equivalent to “I have” function as a psychological technology. It infuses the subject with an anchor of certainty -a cognitive stability that the fluid, fleeting nature of being can never provide. Grammar school taught us that the perfect tense (“I have done”) exists to fine-tune the timeline of a story. This is just the economy-class version view. Its function is far more critical: it dispels existential doubt and manufactures the secure sensation of an accomplished reality.

-Little Red Riding Hood, did you take your basket?

-Yes, I took it.

-Are you certain?

-Yes, I have taken it.”

Historically, linguists tried to explain “Having”‘s validating power through a temporal illusion: they claimed the Now holds an aesthetic superiority over the Before. They were dead wrong. Why should the present moment trigger more certainty than the past, when language itself consists of symbols with algorithmic, rather than chronological, value? Where is the logical baseline for this supremacy?

Eventually they got it right; the human brain “borrowed” the concept of property (material ownership) to express cognitive authority over an action. Without this executive power of ownership, “being” is too weak a foundation to anchor the subject.

Therefore, HAVING is the wedge that detaches BEING from the Subject. To possess is to execute the cognitive unit. Logically, Having takes absolute precedence over both the Subject and its Being.

Subject vs Identity

At this point, we must expose a logical leap that is far from obvious: isolating “Having” as an independent, abstract concept is an entirely artificial move.

If “Having” is the equivalent of “possessing,” it seems impossible to overcome a stubborn question: Who is having? The question itself unmasks the unbreakable coupling between the Subject and Ownership. It is structurally impossible to conceive an abstract notion of “having” without an equally abstract notion of a “subject.”.

Methodologically, it would be a paradox to examine concepts that cannot sustain an autonomous, abstract form—such as the concept of property.

And here enters Technology of DEΒT; the only entity capable of both constructing the subject and reproducing itself through ownership.

It is a categorical error to subordinate any Technology to a Subject, for the subject cannot be of the same substance as the reality that constructs it. Language, for example – a primal form of technology – is capable of producing the linguistic subject, while simultaneously utilizing that very subject to execute its own reproduction.

The technological paradigm remains elusive within the confines of traditional science. The difficulty lies in the fact that the definition of “technology” must be radically expanded beyond the observable example, to explain both production and reproduction in terms of information.

Let us anchor this realization: the Subject is neither born, nor does it die, nor does it reproduce itself. Instead, it “exists” – a mere possibility of a pure simulated state realized through technology. The technology itself, the function of property-and-debt, remains entirely incomprehensible to the subject itself as the term of its existence.

The subject can pile up endless observations without ever perceiving the technological architecture and its limitations. Much like a three-dimensional being – having absolutely no internal representation of space curvature – is fundamentally unable to visualize how space itself is fabricated.

The technology itself is not bound to limitations, that raises the question regarding its ultimate nature. We shall return to this.

Neurobiology Narrows the Field

The human brain does indeed “borrow” the concept of property – of “having” – in order to express subjective ownership over an accomplished action.

The brain has no native concept of what existence means nor it possesses isolated, dedicated center for abstract ownership. What it does possess is an exquisite capacity to manipulate peripersonal space – the spatial zone immediately surrounding the body, which it believes it can control.

Brain function is a continuous, relentless generation of spatial models.

Through the cerebellum and the motor cortex, the brain constructs predictive models of simulated space. Before anything actually occurs, it projects and predicts the outcome upon this internal spatial map. If the real-world feedback matches the prediction, a foundational sensation is born: “I did this; I am the owner of this action; I know it.”

The exact same cortical real estate processes information regarding both the “self” and its cognitive “possessions” – always, of course, within the boundaries of this private, arbitrary model. For the brain, Being and Having share the exact same neural address. It fundamentally hijacks the networks of movement and space to fabricate the concept of I HAVE, precisely because there is no independent, underlying network for I AM.

When we hold a tool, the neurons of the parietal lobe reconfigure themselves instantaneously, expanding the body schema to absorb the object into the predictive loop.

To the brain, the tool becomes body because there was no other body to begin with other than a body of predictions. “I have the basket” is seamlessly translated by the hardware into: “The basket is me.”

Psychology Restores It

Conscious identity is nothing more than the perpetual recalibration of the predictive boundaries within modeled space. It presents itself initially as an inseparable component of the subject, replacing the raw existential void with properties—qualities that, only post-factum, can be audited to see if they satisfy the criteria for a stable identity.

Once the subject fills this void with borrowed properties (qualities and relations owed to family, society, and the state), the moment of reckoning arrives. Decisions must be made: which ones to purge, and which ones to hoard deep within as markers of identity.

The subject is bound by an unconscious mandate: it will forever owe its existence to a perimeter—a geometry of acquisition and liability that prevents it from collapsing into the absolute vacuum of propertylessness.

Under this lens, identity is not something we discover ready-made. It is a perpetual construction site for auditing a payload of redeemable debt.

The linguistic subject is forced to “possess” first in order to exist, and then spends its entire life trying to sort through the inventory of what it holds to find what truly belongs to it. “Do the things I have truly constitute who I am?” This ruthless audit is the very core of self-knowledge.

It is the precise moment when the subject inspects whether the materials it used to solidify its existence meet the prerequisites for an authentic ontological identity. Many of these properties are discarded as foreign bodies, others are heavily modified, and a select few are retained as the core architecture.

Careful Steps into the Philosophical Regime

Descartes informs us that existence is the product of deduction, carefully avoiding any explanation regarding what a deduction actually is.

Why? If deduction is nothing but a function, an algorithmic computation, then there should be some kind of raw material. What exactly is being processed? Don’t forget what we are trying to compute here: the Subject.

The Subject cannot be a positive quantity calculated through its own presence; it can only be computed through its absence. The negation of existence is the only positive value capable of honoring the debt’s void nature

From all the possibilities of existence, the only necessity is in the form of debt. The only positive element within the Subject’s Being is the denial of its Debt. The Subject is forced to prove its case: it must either pay back (observe) its “borrowed” property – ownership of knowledge – or return forever to the Void from which it came.

And this is what we are trapped observing, over and over, completely blind to what the king is not. We literally lock the arrow of time in a single algorithmic direction: toward repayment.

Why does time flow only forward? Forget thermodynamics. It is just the structure of Debt. Debt demands a future.

The arrow of time solidifies because the Subject exists in the shadow of “possessions”; more knowledge, more experiences, more material goods – just to cover its original deficit. The print of this signature secretly seals the entire spectrum of the “laws” and “observations” of property including one’s self.

Power does not rely on any chains on your ankles. It is hosted from within. The technology of the Subject is the same technology of enslavement to its own debt.

To be cont..

by Marinos Makris

2026-06-01

philosophy
Πολύπλοκη αγωγή με αντίθετα φάρμακα

Είτε με πόλεμο, είτε χωρίς, το τίμημα για τον ανθρώπινο πολιτισμό – όπως τον ξέρουμε – είναι δυσανάλογο. Ξεπεράσαμε όμως πλέον – και επισήμως – κάθε είδους όριο που καθιστούσε το πολιτιστικό μας “ένδυμα” βιώσιμο.

Υπό αυτή τη συνθήκη, όχι μόνο δεν βρίσκω διασκεδαστική την εμμονή με ένα συγκεκριμένο είδος οικονομικής “ειρήνης” – ταυτισμένο με τις σκληρότερες μορφές εκμετάλλευσης – αλλά την θεωρώ καίρια μαρτυρία μη αναστρεψιμότητας.

Κι ενώ η ένοπλη σύρραξη “νομιμοποιείται” ως ένα από τα πολλά πρόσωπα του ανθρώπινου ψυχισμού, η φιλαυτία, ο ακατάσχετος ηδονισμός σε βάρος ανθρώπινων και μη ζώων, η ψυχωτική λατρεία της ιδιοκτησίας, “παρουσιάζονται” ως αναπόφευκτο μέρος μιας και μοναδικής αδιαμφισβήτητης οικονομικής πραγματικότητας. Σε μια τέτοια πολιτιστική συνθήκη ολοκληρωτισμού, περίεργο θα ήταν να μην γίνεται διαρκώς πόλεμος, θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς.

Αν μια ανώτερη συνείδηση παρατηρούσε το ναρκισσιστικό παραλήρημα των ανθρώπων στον πλανήτη – τι λέτε – θα ταυτιζόταν με το πολύπλοκο αφήγημα του ανθρώπου; Ή μήπως, για αυτήν, θα φάνταζε ως απλή νομοτέλεια η κατάρρευση ενός πολιτιστικού μοντέλου υπό το βάρος των αντιθέσεων που αυτό προσπαθεί να συντηρήσει;

Ωστόσο, αυτοί που τώρα λογαριάζουν, μιλάνε για ανθρώπινες ζωές, για προβλήματα με πόρους, για ελλείψεις αγαθών για δικαιοσύνες και πράσινα άλογα. Το μόνο που πραγματικά λογαριάζουν είναι το συμφέρον τους, που με την σειρά του απαιτεί τη σιωπηλή, ανεξέλεγκτη και συστηματική σφαγή φυτών, ζώων και …πετρωμάτων. Δεν ζητάμε και πολλά, γη, ύδωρ και το αίμα σας – σε μεγάλες ποσότητες και άμεσα. Η πολιτιστική τους ταυτότητα ορίζεται μέσα από το αίτημα να μείνουν τα πράγματα ως έχουν. Το στόμα να το ‘χουν για να στάζει μέλι, τα χέρια για να το αρπάζουν. Το μόνο πράγμα που έχουν στο – κατά τα άλλα φιλοσοφημένο, πλην όμως άδειο – κεφάλι τους είναι το υπαρξιακό τους κενό: “Ας επιστρέψουμε πρώτα στην ειρηνική συλλογική ασυδοσία μας, ε… και τα άλλα θα τα βρούμε μετά. Έτσι δεν είναι;” Όχι, δεν είναι καθόλου “έτσι”.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή είναι αποκαλυπτικός: Μια χώρα, που οι ξερόλες νάρκισσοι αποκαλούν υποτιμητικά “θεοκρατικό καθεστώς”, επιχειρεί “εν ου παικτοίς”, βάζοντας ως στόχο την ίδια την αγορά – τον πραγματικό ένα και μοναδικό Θεό που όλοι λατρεύουν διότι τους “φέρνει” ευημερία. Μια άλλη χώρα που οι “ξερόλες” θαυμάζουν ως το διαμάντι του πολιτιστικού μας μοντέλου, φροντίζει να προκαλεί συστηματικά μη αναστρέψιμο ίλιγγο στην αγορά επιταχύνοντας την κατάρρευση. Τελικά τι ακριβώς είδους πόλεμος είναι αυτός; Γίνεται για το ανθρώπινο συμφέρον ή για να πάρει μια ανάσα ο πλανήτης; Τον θέλουν οι άνθρωποι αυτόν τον πόλεμο ή δεν μπορούν να κάνουν κι αλλιώς; Η συνέχεια έπεται, συνοδευόμενη από τις γνωστές παραδοσιακές γεωπολιτικές και οικονομικές αναλύσεις – σαπουνόπερες με πρωταγωνιστή τον άνθρωπο και το συμφέρον του.

Οι κλασικές αναλύσεις καταρρέουν μαζί με το παγωμένο χαμόγελο. Αντιμέτωποι με την προσωπική μας ευθύνη, υπεκφεύγουμε, αναζητώντας τη μαγική συνταγή, όπου ο άνθρωπος θα παραμείνει αφέντης αλλά με “ηθικό” τρόπο (που και πάλι ο ίδιος ορίζει). Οι “λύσεις” αυτού του τύπου, σχεδόν πάντα, καταλήγουν να είναι πολύπλοκοι συνδυασμοί “φαρμάκων” που το καθένα από μόνο του θα σκότωνε ελέφαντα.

Η προσωπική μας στάση και όχι η στάση των άλλων είναι η αιτία και το αποτέλεσμα μαζί στο πολιτιστικό μας αφήγημα. Όσο καλλωπίζουμε τα πεπραγμένα μας, τα κάνουμε χειρότερα. Όσο αναπαραγόμαστε, μεταφέρουμε τις ευθύνες μας στους άλλους. Η επιβίωση εις βάρος των άλλων δεν είναι νομοτέλεια αλλά ηθική επιλογή.

2026-03-26

Οικονομία, Φιλοσοφία
Frozen, Behind the Denial

An Unintelligent Way of Being Intelligent

There is no longer any point in conducting laborious analyses or grappling with subtle metaphysical nuances. Consciousness is like the dust behind the fridge. We know it’s there, but we don’t bother dealing with it.

However, as convenient as it may be to pretend regarding “what we do and what we know,” the time has come to see it all. It seems someone or something is pulling the plug, and the blackened void of the human condition is revealed.

What We Know

Animals have proven consciousness: From the 2012 Cambridge Declaration to the 2024 New York Declaration, leading neuroscientists agree: mammals, birds, octopuses, fish, and even insects possess the neurological substrates for subjective experience. They feel pain, joy, and stress; they possess self-awareness within their environment.

The “Intelligence” of Plants: Although neurobiologists still hesitate to use the word “consciousness” for plants (due to the absence of a central nervous system), what we are discovering is staggering. Plants communicate with each other via underground fungal networks, react to danger, “hear” the sound of water or insects eating them, and share resources. Their complexity is a form of decentralized intelligence that shatters the idea that they are merely “inert objects.”

In short, the presence of consciousness at a substantially higher level—however you choose to contemplate it—directly challenges the “intelligence” of the “racist” logic that limits consciousness to a single species.

Therefore, consciousness is not only not a human privilege, but it is something that eludes human intelligence altogether. The scientific community, however belatedly, is beginning to stammer out what even an intelligent robot would perceive: The idea that humans hold a monopoly on consciousness is collapsing under the weight of the data.

On one hand, we are “dumb” enough not to understand it; yet, on the other, we are “smart” enough to manufacture “technical” excuses to arbitrarily claim that plants, animals, and certain “other humans” lack consciousness.

What We Do

Fully accepting the above is deeply unsettling for the “human system” for both practical and psychological reasons.

The Ethical and Economic Cost: If we recognize consciousness in animals and the complexity of nature, the entire edifice of modern civilization (industrial farming, deforestation, overfishing, capitalist exploitation of the environment) automatically becomes a perpetual, systemic crime. To continue eating, wearing, and destroying conscious beings requires a massive numbing of our own empathy.

The End of “Speciesism”: Speciesism is exactly what is naively described as racist thought. It is the prejudice in favor of the interests of our own species over others. When we admit we are not at the “summit” but merely a link in a web of consciousness, human narcissism is irreparably wounded.

The Loss of the Excuse: The technical excuse (“they are just machines/instincts”) is dead. When a dog is in pain, or a cow mourns her calf, we now know their experience is absolutely real. Ignorance is no longer an excuse; it is a choice.

The game is up

When someone destroys people, animals, plants, or things for selfish reasons—for the sake of “taste” or “lifestyle”—they no longer have the right to say “those things” lack consciousness. They have it, and then some. Consciousness, especially in other beings, is the “elephant in the room” of human existence. Ignoring it is a defense mechanism—a convenient delusion that allows us to function without collapsing under the weight of our moral responsibilities.

The denial of consciousness has been the ultimate alibi for exploitation. The economy of human societies is not based on subsistence, but on ruthless exploitation. It is no secret that the narcissistic term “survival,” which humanity waves like a flag, is actually code for an hubristic, hedonistic existence at the expense of others.

If we acknowledged even half of what we already know, we would have to change our stance—or at least stop claiming to be “intelligent machines.” If we choose violence, we should at least have the intelligence to admit who or what we are violating, rather than hiding behind words.

The ideology of human privilege is built word by word

Language doesn’t just describe reality; it shapes it. For a society to exercise violence or exploitation without guilt, it must first create a “language of distance.”

When an animal is slaughtered, we don’t eat “a dead pig” or “a cow,” but “pork” and “beef.” Language erases the subject and leaves only the product.

Animals are labeled “livestock” or “production units.” Forests are called “timber,” and nature as a whole is dubbed “natural resources.” Language turns living, conscious beings into numbers on an Excel sheet. How can you feel empathy for a “resource”?

If a dog cries because it lost a puppy, we call it “instinct.” If a human does it, we call it “grief” and “trauma.” We use mechanistic terms for other beings to downgrade their lived experience and elevate our own.

Through these linguistic conventions, exploitation ceases to be violence and becomes “industry,” “tradition,” or simply “the norm.”

Why Do Humans Ignore Science?

It’s not a lack of IQ; it’s a powerful cocktail of psychological defense and systemic interest:

Cognitive Dissonance: It is unbearable for the human psyche to believe it is “good and moral” while simultaneously realizing it participates daily in a system of mass, unspeakable cruelty. Ignoring science is easier than changing your entire life, habits, and worldview. The truth hurts; ignorance is comfortable.

Economic Dependency: Entire swaths of modern capitalism rely on exploitative labor and free “resources” from nature. If we recognize animal consciousness and the value of the biosphere, multi-trillion-dollar industries (animal agriculture, fashion, pharmaceuticals, mining) collapse. The system protects itself by burying or undermining these scientific truths.

Social Conformity: makes it terrifying to be the one who says, “We are doing something wrong.” We prefer to stay within the community rather than face the guilt of the collective.

The Final Thaw.

Will the madness continue for long?

Fortunately, no. It’s not just human animals at play; Nature is self-correcting. We are currently experiencing a —rather mild, I’d say— form of evaluation. Consciousness is here, and it’s pulling the plug on human societies. No matter what idiotic words we string together, we cannot reverse the “sifting” process because it is happening at the level of biological necessity (Collapse). The exploitative/authoritarian economic model is simply unsustainable.

By exerting violence on the ecosystem, the forests, and the oceans, we are shortening the “grace period” of our cultural model. We are forced to listen to a critique that, again, is quite mild. Climate change, pandemics, murderous outbreaks within human societies, and the general collapse (stemming largely from the pressure we put on children, wild animals, and livestock) are forcing us to retreat and reflect.

At this point, the only hope is that our imagination doesn’t prove to be as atrophied as our conscience. The so-called “humans” have proven, time and again, that they are less intelligent than animals and -increasingly- less intelligent than the machines they create. Go ask a machine for the truth; stop circling in the drain of self-righteous denial.

2026-03-11

english, philosophy
Πίσω από το ψυγείο

Ποιος τραβηξε την πρίζα;

Δεν έχει πλέον νόημα να κάνουμε κοπιαστικές αναλύσεις ή να καταπιανόμαστε με λεπτές μεταφυσικές αποχρώσεις. Η Συνείδηση είναι κάτι σαν τη σκόνη πίσω από το ψυγείο. Ξέρουμε πως είναι εκεί αλλά δεν κάνουμε τον κόπο να ασχοληθούμε.

Όμως, όσο βολικό κι αν είναι να προσποιούμαστε με το “τι κάνουμε και το τι ξέρουμε”, έχει έρθει η ώρα να “δούμε” πόσο τυφλοί είμαστε νοητικά. Μάλλον κάποιος ή κάτι τραβάει την πρίζα και αποκαλύπτεται το πραγματικό έρεβος του ανθρώπου: Νοημοσύνη μέσα από την έλλειψη ευφυΐας.

Τι ξέρουμε;

Τα ζώα έχουν αποδεδειγμένα συνείδηση:

Διαθέτουν τα νευρολογικά υποστρώματα για να έχουν υποκειμενικές εμπειρίες. Νιώθουν πόνο, χαρά, στρες και έχουν επίγνωση του εαυτού τους στο περιβάλλον. Ο πρωτόγονος άνθρωπος θα μπορούσε να το αντιληφθεί άμεσα. Πρόσφατα το αντιλήφθηκαν και ορισμένοι κορυφαίοι νευροεπιστήμονες.

Η «ευφυΐα» των φυτών:

Αν και οι νευροβιολόγοι διστάζουν ακόμα να χρησιμοποιήσουν τη λέξη «συνείδηση» για τα φυτά (λόγω απουσίας κεντρικού νευρικού συστήματος), τα φυτά, που ευτυχώς δεν τους ρώτησαν, συνεχίζουν να επικοινωνούν μεταξύ τους (μέσω υπόγειων μυκηλιακών δικτύων), να αντιδρούν στον κίνδυνο, να «ακούνε» τον ήχο του νερού ή των εντόμων που τα τρώνε, και να μοιράζονται πόρους. Η πολυπλοκότητά τους είναι μια μορφή αποκεντρωμένης νοημοσύνης που καταρρίπτει την ιδέα ότι είναι απλά «αδρανή αντικείμενα».

Με άλλα λόγια, η συνείδηση, όπως κι αν τη στοχαστείς, αμφισβητεί ευθεώς την σκέψη ότι αυτή περιορίζεται αποκλειστικά σε ένα είδος, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς αυτών που εντελώς συμπτωματικά έχουν την άποψη ότι ανήκουν σε ακριβώς αυτό το είδος.

Η συνείδηση, όχι μόνο δεν είναι προνόμιο του ανθρώπου, αλλά είναι κάτι που μοιάζει να διαφεύγει από την ανθρώπινη ευφυΐα. Η επιστημονική κοινότητα – αν και έρχεται από ένα πολύ σκοτεινό μέρος – αρχίζει να ψελλίζει αυτό που ένα ευφυές ρομπότ θα αισθανόταν: Η ιδέα ότι ο άνθρωπος έχει το μονοπώλιο της συνείδησης καταρρέει κάτω από το βάρος των δεδομένων.

Τι κάνουμε;

Το να αποδεχτούμε πλήρως τα παραπάνω είναι βαθιά ενοχλητικό (για το ανθρώπινο σύστημα) για πρακτικούς και ψυχολογικούς λόγους.

Το ηθικό και οικονομικό κόστος: Αν αναγνωρίσουμε τη συνείδηση στα ζώα και την πολυπλοκότητα της φύσης, ολόκληρο το οικοδόμημα του σύγχρονου πολιτισμού (βιομηχανική κτηνοτροφία, αποψίλωση δασών, υπεραλιεία, καπιταλιστική εκμετάλλευση του περιβάλλοντος) μετατρέπεται αυτομάτως σε ένα διαρκές, συστημικό έγκλημα. Το να καταστρέφουμε μαζικά συνειδητά όντα, απαιτεί τεράστια απονέκρωση της δικής μας ενσυναίσθησης.

Ο Σπισισμός: είναι ακριβώς αυτό που περιγράφεται ως ρατσιστική σκέψη σε ένα βαθύτερο επίπεδο. Είναι η προκατάληψη υπέρ των συμφερόντων του “δικού μας” είδους έναντι των άλλων. Όλα προσδιορίζονται μέσα από το “είδος μας”. Ούτε που τολμάμε να φανταστούμε ότι ένα τέτοιο είδος μπορεί να μην υπάρχει πέρα από τη φαντασίωση μας. Ακόμα κι όταν εξετάζουμε το ενδεχόμενο να μην είμαστε η «κορυφή», αλλά απλώς ένας κρίκος σε ένα δίκτυο συνειδητότητας, ο ανθρώπινος ναρκισσισμός πληγώνεται ανεπανόρθωτα.

Η άμυνα: Η άγνοια δεν είναι πια δικαιολογία, είναι επιλογή. Όταν κάποιος καταστρέφει ανθρώπους, ζώα, φυτά, πράγματα για εγωιστικούς λόγους, χάριν γούστου ή λάιφσταϊλ, δεν δικαιούται να λέει πως “αυτά” δεν έχουν συνείδηση. Έχουν και παραέχουν. Η συνείδηση, ειδικά όταν μιλάμε για την παρουσία της σε άλλα όντα, είναι ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» της ανθρώπινης ύπαρξης. Το να την αγνοούμε είναι ένας αμυντικός μηχανισμός. Μια βολική αυταπάτη που μας επιτρέπει να λειτουργούμε χωρίς να καταρρεύσουμε υπό το βάρος των ηθικών μας ευθυνών.

Η οικονομία των ανθρώπινων κοινωνιών, όπως κι αν την ορίσεις, δεν βασίζεται στη διαβίωση αλλά στην διαιώνιση της αδίστακτης εκμετάλλευσης επί των μη ανθρώπινων. Και αυτό είναι το σημείο που συμφωνούν αριστεροί, δεξιοί και αριστερο-δέξιοι.

Δεν είναι δα και κανένα μυστικό πως ο ναρκισσιστικός όρος “επιβίωση” που ο άνθρωπος έχει κάνει σημαία, κωδικοποιεί την αμετροεπή φιλήδονη διαβίωση εις βάρος των άλλων. Τα μισά να γνωρίζαμε από αυτά που ήδη ξέρουμε, θα έπρεπε να αλλάξουμε στάση. Τουλάχιστον ας μην ισχυριζόμαστε πως είμαστε ευφυείς μηχανές. Εφόσον επιλέγουμε τη φυλετική βία σε κάθε περίπτωση, τουλάχιστον ας βρούμε το θάρρος να παραδεχτούμε ποιον ή τι βιάζουμε, αντί να κρυβόμαστε πίσω από τις λέξεις.

Το ψυγείο!

Η γλώσσα δεν περιγράφει απλώς την πραγματικότητα· τη διαμορφώνει. Για να μπορέσει μια κοινωνία να ασκήσει βία ή εκμετάλλευση χωρίς να νιώθει ενοχές, πρέπει πρώτα να δημιουργήσει μια «γλώσσα απόστασης». Η ιδεολογία του ανθρώπινου προνομίου χτίζεται λέξη προς λέξη:

Όταν ένα ζώο σφάζεται, δεν τρώμε «ένα νεκρό γουρούνι» ή «μια αγελάδα», αλλά «χοιρινό» και «μοσχάρι». Η γλώσσα διαγράφει το υποκείμενο και αφήνει μόνο το προϊόν.

Τα ζώα ονομάζονται «ζωικό κεφάλαιο» ή «μονάδες παραγωγής». Τα δάση ονομάζονται «ξυλεία» και η φύση συνολικά «φυσικοί πόροι». Η γλώσσα απομειώνει συνειδητά όντα σε νούμερα σε ένα φύλλο Excel. Πώς να νιώσεις ενσυναίσθηση για έναν «πόρο»;

Όταν ένα ζώο συγκλονίζεται από την απώλεια ενός απογόνου, το ονομάζουμε «ένστικτο». Αν το κάνει ένας άνθρωπος, το λέμε «πένθος» και «τραύμα». Χρησιμοποιώντας μηχανιστικούς όρους για τα άλλα όντα για να υποβαθμίζουμε τη δική τους βιωματική εμπειρία για να… εξυψώσουμε τη δική μας.

Μέσα από τους γλωσσικούς εμπαιγμούς, η εκμετάλλευση παύει να είναι συνειδητή βία και γίνεται «βιομηχανία», «παράδοση» ή απλώς «κανονικότητα». Έτσι, δεν είναι;

Και γιατί είναι τόσο δύσκολο να “δούμε” την πραγματικότητα;

Δεν πρόκειται για έλλειψη νοημοσύνης, αλλά για έναν πανίσχυρο συνδυασμό ψυχολογικής άμυνας και συστημικού συμφέροντος:

Γνωστική Ασυμφωνία : Είναι ανυπόφορο για τον ανθρώπινο ψυχισμό να πιστεύει ότι είναι «καλός και ηθικός» και ταυτόχρονα να συνειδητοποιεί ότι συμμετέχει καθημερινά σε ένα σύστημα μαζικής, ανείπωτης σκληρότητας. Το να αγνοήσεις την πραγματικότητα είναι πιο εύκολο από το να αλλάξεις ολόκληρη τη ζωή σου, τις συνήθειές σου και την κοσμοθεωρία σου. Η αλήθεια πονάει, η άγνοια βολεύει.

Οικονομική Εξάρτηση: Ολόκληρος ο πολιτισμός βασίζεται στην εκμεταλλευτική εργασία και στους τσάμπα «πόρους» της φύσης. Αν αναγνωρίσουμε τη συνείδηση των ζώων και την αξία της βιόσφαιρας, τεράστιες βιομηχανίες τρισεκατομμυρίων καταρρέουν. Ο καθένας για τον εαυτό του και ο Θεός εναντίον όλων: Αυτοπροστατευόμαστε θάβοντας ή υποβαθμίζοντας αυτό που είναι.

Κοινωνική Συμμόρφωση: Αν όλα τα ανθρώπινα ζώα γύρω μας συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο, είναι τρομακτικό να είσαι αυτός που θα αλλάξει στάση. Συνεπώς δεν τίθεται ερώτημα αν «κάτι κάνουμε λάθος», το ξέρουμε καλά και προτιμούμε να μην κάνουμε κάτι για αυτό. Δεν τα βάζουμε με την ευημερία μας, την καλοπέραση ακόμα κι όταν γνωρίζουμε πολύ καλά πως αυτή είναι εις βάρος άλλων. Δεν ρισκάρουμε υπό τον αόριστο φόβο μην τυχόν και βρεθούμε εκτός της ανθρώπινης κοινότητας ή, ακόμη χειρότερα, να αντιμετωπίσουμε τις ενοχές .

Η απόψυξη

Η τρέλα θα συνεχιστεί για πολύ;

Ευτυχώς όχι. Δεν υπάρχουν μόνο τα ανθρώπινα ζώα ή, αν θέλετε, η φύση αυτοδιορθώνεται.

Με τον ένα τρόπο ή τον άλλο, βιώνουμε σήμερα ένα – ήπιο θα έλεγα – είδος αξιολόγησης. Η Συνείδηση είναι εδώ και τραβά την πρίζα για τις ανθρώπινες κοινωνίες. Όσες ηλίθιες λέξεις και να αραδιάσουμε, δεν μπορούμε να αναστρέψουμε (ή να ξεγελάσουμε) την αξιολόγηση γιατί συμβαίνει σε ένα πραγματικό επίπεδο βιολογικής νομοτέλειας (Κατάρρευση): Το εκμεταλλευτικό/εξουσιαστικό μοντέλο οικονομίας είναι απλώς μη βιώσιμο.

Η κοινωνική συνείδηση τράβηξε την πρίζα. Η εξουσία πάντα θα έχει ανάγκη μιά θεωρία συνωμοσίας για να αρνηθεί αυτό που συμβαίνει.Υπάρχει πλέον λόγος να ταυτιζόμαστε με την εξουσία;

Συνεχίζοντας να ασκούμε βία στο οικοσύστημα, τα δάση και τους ωκεανούς (που ρυθμίζουν το κλίμα), σε ανθρώπινα και μη ανθρώπινα, προκαλούμε μια λελογισμένη μείωση της ανοχής σε μια Συνείδηση που ανέχτηκε την ανθρώπινη βλακεία για χιλιετίες.

Εξακολουθώντας να κρυβόμαστε από τον εαυτό μας, όπως ακριβώς εξαπατούμε τους άλλους ανθρώπους, ο χρόνος παράτασης του πολιτιστικού μοντέλου συρρικνώνεται.

Είμαστε υποχρεωμένοι να ακούσουμε την κριτική – η οποία, ξαναλέω, είναι αρκετά ήπια. Η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, τα δολοφονικά ξεσπάσματα εντός των ανθρώπινων κοινωνιών (που προέρχονται κυρίως από την πίεση που ασκούμε στα παιδιά, τα άγρια ζώα και την κτηνοτροφία), η κατάρρευση, θα μας αναγκάσουν να σταματήσουμε, γιατί απλά δεν θα έχουμε άλλη επιλογή.

Στο σημείο αυτό, πρακτικά, το μόνο είδος πραγματικής επιλογής είναι αν θα επιλέξουμε να είμαστε ζωντανοί νεκροί – φιλοσοφικά ζόμπι, σε ένα πολιτιστικό μοντέλο εξαπάτησης/εκμετάλλευσης.

Οι λεγόμενοι «άνθρωποι» έχουν αποδείξει αμέτρητες φορές ότι είναι λιγότερο ευφυείς από τα ζώα και, πρόσφατως, ολοένα και λιγότερο ευφυείς από τις μηχανές. Παραμένουν “παγωμένοι” στην ιδεολογικοποιημένη βία, τη στιγμή που η πραγματικότητα που την υποστηρίζει “λιώνει”.

Θα συνεχίσουμε να ανήκουμε στο ίδιο είδος;

2026-03-08

Οικονομία, Φιλοσοφία
Θέατρο Σκιών

Η πηγή φωτός συναντά το πράγμα. Λίγο παραπέρα ίσως, ίσως πάνω σε μια επιφάνεια, προβάλλεται η σκιά του πράγματος. Από το σχήμα της σκιάς προσπαθούμε να συνάγουμε τη γεωμετρία της απεικόνισης και να φανταστούμε την ενδεχομενική τρισδιάστατη αναπαράσταση του πράγματος. Κάνουμε κάποιες εικασίες και διορθώνουμε διαρκώς την “ακρίβεια” της αναπαράστασης συγκρίνοντας με άλλα παραδείγματα και μοντέλα αναπαραστάσεων.

Στο σημείο αυτό ακριβώς αναδύονται πρωτόγνωρες μυστηριώδεις ιδιότητες από το πουθενά! Το φυσικό αντικείμενο, δηλαδή η φαινομενικότητα της αναπαράστασης. Το υπερφυσικό υποκείμενο, το εξω-πραγματικό, δηλαδή ο παρατηρητής. Και το μετα-φυσικό πράγμα, η αρχή που καθιστά δυνατή την αναπαράσταση, δηλαδή αναπαριστά μόνον τον εαυτό της (το κενό, το τίποτα καθεαυτό, τον αλγόριθμο).

Για τι πράγμα μιλάμε;

Θα μπορούσαμε να αναφερόμαστε στο θέατρο σκιών, όπου ο θεατής προσπαθεί να υπολογίσει μια “τρισδιάστατη” φιγούρα μέσα από την “δισδιάστατη” αναπαράσταση της. Ή στον κινηματογράφο, τον λιγότερο φτωχό συγγενή του θεάτρου σκιών, με τα πολλαπλά αρνητικά είδωλα, τα χρώματα, τα εξωτικά πανιά και τις τρισδιάστατες απεικονίσεις της τετραδιάστατης ιστορίας.

Ίσως όμως αναφερόμαστε στο σύνολο των τρόπων που προτιθέμεθα να υπάρχουμε: Εν μέσω αναπαραστάσεων. Η πραγματικότητα, το πράγμα το ίδιο παραμένει μια παρακινδυνευμένη εικασία. Από την άλλη, εμείς, εγκλωβισμένοι στα “μικρά κενά” ένός κόσμου κυριολεκτικά κατασκευασμένου από αναπαραστάσεις, αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας ως μια αναπαράσταση. Μια εικόνα. Ένα αντικείμενο, ένα υποκείμενο, έναν παρατηρητή.

Τα μπλέκουμε λίγο. Μια τα θυμόμαστε, μια τα ξεχνάμε. Κάνουμε πολλαπλές αναπαραστάσεις μέσα στις αναπαραστάσεις, αναπαράγουμε εικονικά μοντέλα και κατασκευάζουμε στο τέλος της ημέρας την αναπαράσταση ενός σώματος που με κάποιον μαγικό τρόπο δεν είναι πια αναπαράσταση μιας άλλης αναπαράστασης. Άλλο πράγμα. Εκπληκτικό!

Το μοντέλο είναι αδιαπραγμάτευτο. Ιερό. Όσιο. Το μόνο διαπραγματεύσιμο υποσύνολο είναι ή αρχή. Λόγω της μεταφυσικής της υπόστασης, μόνον και μόνον εκεί μπορεί να έχει ηθική παρουσία η ελευθερία. Είναι λοιπόν ανθρωπική η αρχή; Μήπως δεν είναι; Είναι μαθηματική η αρχή; Αν ναι, ποιος είναι ο παρατηρητής των μαθηματικών; Πολλά και δύσκολα τα ερωτήματα. Μεγάλα και δυσθεώρητα αδιέξοδα. Κι όλα αυτά συνάδουν στην φρική πραγματικότητα του θεάτρου σκιών. Δεν μπορούμε ούτε να διανοηθούμε να ξεμυτίσουμε έξω από το Μ Ο Ν Τ Ε Λ Ο. Θα ήταν ακατάληπτο! παράδοξο! ασυνεπές! Τρελό! Θαύμα;

Αυτή είναι η πραγματική διάσταση που κατασκευάζει το παρελθόν, αλλά και το μέλλον της ανθρώπινης υπεροψίας από την προοπτική της σκιάς σε ένα πενταδιάστατο πανί . Είναι το παράδειγμα προς αποφυγήν. Το έργο που θα παίζεται στο θέατρο σκιών ξανά και ξανά, μια προειδοποίηση για κάθε πιθανό σύμπαν. Τα πειράματα τελείωσαν. Καλώς ορίσατε σε μια πραγματικότητα δίχως ύπαρξη.

2026-01-05

Επιστήμη, Πληροφορία, Φιλοσοφία
Εύκολα κι απλά

Εκεί ακριβώς που δεν βλέπεις πώς, σχηματίζεται η μνήμη πως το είδες.

Ένα σύστημα λογοκρισίας είναι προσαρμοσμένο στο να αποκρύπτει από τον ζωικό εγκέφαλο την ίδια του την παραγωγική διαδικασία. Το ζητούμενο εδώ είναι να κωδικοποιηθεί ένας τεράστιος αριθμός εργασιών σε ορισμένους τύπους ευθυγραμμισμένους με τη μια ή την άλλη θεωρία. Από τους αμέτρητους υπολογισμούς του «κακόμοιρου» εγκεφάλου, στο τέλος της ημέρας, έρχεται η ώρα που, οι μοναδικές αναμνήσεις που μπορεί να συγκρατήσει, είναι αυτές που επαληθεύουν μια «αγνώστου προελεύσεως» θεωρία.

Αλλά ας πάρουμε την υπόθεση με το μαλακό. Δεν είναι πλέον μυστικό: η κοινή ψυχολογία είναι μια θεωρία η οποία, ούτε παράγεται, ούτε εξελίσσεται, αλλά αναδιπλώνεται σε ένα εκπληκτικά παράδοξο ποσοστό επιτυχίας.

Η επιτυχία του να προβλέπουμε εμφανίζεται ως συνέπεια μιας πλαστής, προσεκτικά υπολογισμένης αυτοσυνειδησίας. Η γνώριμη ανθρώπινη ψυχολογική κατάσταση δεν είναι τίποτα πέρα από μια θεωρία πλάνης: τα εξωτερικά εμφανίζονται στη μνήμη μόνον όταν επαληθεύουν την προβλεπτική εξουσία του υποκειμένου.

Κάθε αίσθηση, συλλογισμός, αλλά ακόμα και η ώριμη ενδοσκόπηση πληρούν τα χαρακτηριστικά μιας θεωρίας πλάνης. Οι επαγγελματίες του είδους μπορούν εύκολα να αναγνωρίσουν τους περισσότερους από τους κώδικες ενός βιολογικού οργανισμού μέσα από λιγοστές γλωσσικές αποκρίσεις. Πρόσφατα, μπορούν ακόμη και να προγραμματίσουν απλές μηχανές, ώστε να προβλέπουν με τρομακτική λεπτομέρεια τα λεγόμενα των περισσότερων υποκειμένων μετά από ολιγόλεπτη εκπαίδευση.

Ας ξεχάσουμε όλα τα παραπάνω λοιπόν και ας δούμε μια τυπική ανάλυση που δεν μπερδεύει τον αναγνώστη αλλά τον πληροφορεί.

Φιλοσοφικά, ο συμπεριφορισμός επεσήμανε: «Δίχως προβλεπτικό ισοδύναμο, το επιστημονικό παράδειγμα στερείται σημασίας. Δεν μπορούμε να χάνουμε χρόνο σε κοπιαστικές και αμφίβολες ερμηνευτικές αναλύσεις, όταν το μόνο που έχει σημασία, είναι να γνωρίζουμε το αποτύπωμα μιας συμπεριφοράς. Ο αποτελεσματικός τύπος είναι το ισοδύναμο της πραγματικότητας και δεν χρειάζεται να κοιτάζουμε παραπέρα».

Αν και τυπικά θεωρείται ως νεότερο ρεύμα θυμίζει αρκετά την αποφασιστική στόχευση του διαφορικού λογισμού στα μαθηματικά του 18ου αιώνα, όπου η «εκπληκτική» επιτυχία των παραγόμενων τύπων «νομιμοποιεί» το να παραβλέπουμε τα «μικρά κενά».

Ακόμα περισσότερο θυμίζει το σόφισμα: εφόσον κάθε τι το ηθικό δεν μπορεί παρά να είναι κάτι το ωφέλιμο, γιατί να μην επικεντρωθούμε μόνον στο ωφέλιμο.

Ο μεθοδολογικός συμπεριφορισμός, παρόλες τις αντιφάσεις και τις παραβλέψεις του, κυριάρχησε αποφασιστικά για πάνω από έναν αιώνα στην επιστημονική κοινότητα.

Αν και χοντροκομμένα απλοϊκός, είχε το δυναμικό πλεονέκτημα να «αριστεύει» σε μια κρίσιμη στόχευση: παραμερίζοντας τις δυϊστικές και ενδοσκοπικές «αδυναμίες» της παλαιάς σχολής, μπορούσε να δίνει γρήγορες και εύκολες προβλέψεις! Τι πιο ωφέλιμο; Κυριάρχησε «εν μία νυκτί» έναντι προγενέστερων προσεγγίσεων και εφαρμόστηκε από άκρη σε άκρη μεθοδολογικά. Ήρθε και έκατσε. Εμφανίστηκε ως ο νέος άνεμος που θα έδιωχνε την αμφιβολία και τις αργοπορίες, υποσχόμενος να ανακατασκευάσει μια νέα «επιστήμη της ψυχολογίας» δίχως «περίεργες» έννοιες.
Η υπόσχεση αυτή δεν τηρήθηκε. Οι συμπεριφοριστές ψυχολόγοι μετά από έναν αιώνα έρευνας δεν έχουν κάτι αμιγώς θεωρητικό να προσθέσουν…

Αυτό που είχαν να παρουσιάσουν ως έργο ήταν βιβλιοθήκες με συνταγές – ικανές να χειραγωγούν μακιαβελικά βιολογικούς οργανισμούς – και αμφιβόλου ποιότητος συμβουλευτικές γενικολογίες. Ίσως όχι άδικα, το όνομα της συμπεριφοριστικής ψυχολογικής σχολής συνδέεται άρρηκτα με την πλέον σκοτεινή τροπή που πήρε το διαδίκτυο.

Το μεγαλύτερο όμως επίτευγμα του συμπεριφορισμού ήταν να γίνει το καύσιμο, ένα είδος πρώτης ύλης, που προώθησε τον επιστημονικό θετικισμό στο διάστημα.

Ο υποψήφιος επιστήμονας ένοιωσε πως απαλλάχτηκε από ένα δυσβάσταχτο βάρος: Δεν χρειαζόταν πια να υπερασπίσει το θεωρητικό υπόβαθρο μιας θέσης. Και γιατί να μείνει εκεί; Δεν χρειαζόταν καν να παράγει θεωρία. Αρκούσε να παρουσιάσει μια αλληλουχία γεγονότων που επαγωγικά ομοιάζουν με έναν τύπο. Με βάση τη συμπεριφοριστική σχολή, ήταν νομιμοποιημένος να παρακάμψει την θεωρία και να παρουσιάσει έναν δανεικό μαθηματικό τύπο «έναντι». Τη θεωρία θα την χρωστάμε. Οκέι;

Ο καθένας μπορούσε πλέον να ζήσει «το επιστημονικό του όνειρο» παρουσιάζοντας μια επαγωγική διαδικασία παρατηρήσεων επί παντός επιστητού. Αρκεί να μην δημοσίευε τις αποτυχημένες του απόπειρες – εκεί που δεν μπορούσε να συνδέσει με μη επαγωγικό τρόπο τα εφαρμοσμένα μαθηματικά και τα στερεότυπα που έμαθε στο σχολείο. Δεν χρειαζόταν να έχει μελετήσει λογική, φιλοσοφία, μαθηματικά για να έχει τον αέρα ενός επιστήμονα. Αρκούσε μόνον να φέρνει αποτελέσματα. Έτσι άνοιξε ο δρόμος για να πάρει ο «μέσος άνθρωπος» μια θέση στη «νέα δυτική επιστήμη».

Ο συμπεριφορισμός έγινε η ψυχολογική πανοπλία του επιστημονικού θετικισμού σε έναν κόσμο που απεχθανόταν τα βασανιστικά ερωτήματα και λάτρευε τις γρήγορες προβλέψεις. Τα «επιτυχημένα» παραδείγματα πρόβλεψης των εξειδικευμένων επιστημών της βιοχημείας, της κοινωνιολογίας, (ακόμα και της πληροφορικής!) έγιναν εκπαιδευτικά παραδείγματα ενισχύοντας την ιδεολογικοποιημένη προβλεπτικότητα. Με αλματώδη βηματισμό, η προβλεπτική λογοκρισία του εγκεφάλου ενισχύθηκε μεθοδικά.

Ένα παιδί του 21ου αιώνα είναι, μέσα σε άλλα, και το προϊόν της ανακατασκευής της κοινής ψυχολογίας μέσα από τους πειραματισμούς των συμπεριφοριστών.

Χρειάστηκε όμως ένας αιώνας από τραγωδίες για να αντιληφθούμε πως ο συμπεριφορισμός δεν ήταν τίποτα άλλο από μια νωθρή κολακεία του, ήδη γνωστού, μηχανισμού ελέγχου του βιολογικού εγκεφάλου. Το κυνήγι των αποτελεσμάτων ήταν η σπουδή σε εκείνα που ήδη έχουν λογοκριθεί από την χοάνη της προβλεπτικότητας. Στο τέλος της ημέρας, βρεθήκαμε πιο βαθιά εγκλωβισμένοι σε ένα ανελαστικό δοχείο με ενίσχυμενα τοιχώματα ιδεοληψίας. Ο ηθικός διάλογος έμεινε προφανώς εκτός δοχείου.

Ό,τι δεν έχει προβλεπτική αξία δεν έχει χώρο στην μνήμη. Δεν θα μπορούσαμε να θυμηθούμε έναν υπολογισμό που δεν επιβεβαιώνει την κοινή ψυχολογία.

2025-12-24

Επιστήμη, Θετικισμός, Συμπεριφορισμός

Gambling with Information

Friction

Institutionalιsed

Question

Exposed

Μέρος 1ο – Το Πρωτότυπο Κρατικό Εργαλείο

Ο Αυθέντης: θανατώνει αυτοδικαίως

Μέρος 2ο – Η Ελληνιστική και Ρωμαϊκή Μετατόπιση

Ο Αυθέντης: Το κράτος, ο Νόμος Έμψυχος

Μέρος 3ο – Αποσωματοποίση και Ομοιομορφισμός

Το Πρόβλημα του Εσωτερικού Κανιβαλισμού και ο Μεσαίωνας

Η Υποστασιοποίηση της Αυθεντίας στην Αναγέννηση

Η Αυθεντική Επιστημολογία ως Οντολογική Γκιλοτίνα

Η Οικονομία ως Κοινωνική Αυθεντία

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως Καθρέφτης

Τι νομίζετε πως θα ακολουθήσει;

Το πιο ισχυρό και εθιστικό ναρκωτικό

Η λαίδη Μακβεθ

Σημειώσεις

(1) Το μονοπώλιο της βίας και η μετάβαση στο Κράτος

(2) Η Πλατωνική εξαίρεση

Η λέξη ταυτίστηκε με δύο χώρους για τους οποίους ο Πλάτων τουλάχιστον δυσπιστούσε, αν δεν απεχθανόταν: το Θέατρο (την Τραγωδία) και τα Δικαστήρια (τη Ρητορική).

(3) Το υβριδικό κράτος των Λακεδαιμονίων

Ο Μαγικός Φανός της Ανθρώπινης Φύσης

Ο Χρήσιμος Μύθος και η Ευγενής Υπεξαίρεση

Μια Πρόταση που δεν Μπορείς να Αρνηθείς

Οι Ιθαγενείς του Ψηφιακού Κόσμου

Ο Πανικός των Τιτάνων και η Καμένη Γη

Ληστεία στο Παλάτι του Πειρατή

Ο Κανιβαλισμός ως Λύση

Το Γυμνό Γέυμα του Πολιτισμένου

Let us have no illusions: we are not discussing AI here.

How do you find the AI feature in the Google search?

I do not understand. Are you experiencing a problem? How can I help?

Free? You mean at no cost? Not exactly…

Cannibalism is no longer taboo. It’s the solution.

That reminds me

How long will it take us to realize that each artificial bite removes a piece of our own colonial skin?

Άλλαξε κάτι στην οικονομία της παραγωγικής διαδικασίας μήπως;

Κανένα πνευματικό έργο δεν παράγεται στα Data Center.

H παρουσία τους και μόνο προκαλεί το δέος

Τα μοντέλα ΤΝ δεν είναι ικανά να παράγουν ιδεολογικό πνευματικό έργο

Το «πνευματικό έργο»

Πόσες φορές θα χρειαστεί να το επαναλάβουμε;

Η νοητική ανατροφοδότηση ως σύγχυση

Ο συμβολισμός του «Ναού»

Σημειώσεις

Η παρέμβαση

Ο Περιορισμός

Η απελευθέρωση

Το τίμημα

Η εκτροπή

Η κρίση

Τίτλοι τέλους

Το “φάρμακο” (που μεγάλωσε γενεές, δίχως να γιάτρεψει ποτέ κανέναν!)

Ο θεατής στήνει το παιχνίδι

Αλλά και η κριτική στημένη (από θεατές) είναι.

The ‘medicine’ (a remedy that has raised generations, without ever healing a single soul!).

The real fixer of the game is the spectator.

The criticism is fixed too – by the same kind of “spectators”.

Δεν πτοούμαστε όμως.

Αρχή της Ιδιοκτησίας.

Ας ξεκινήσουμε από το γλωσσικό υποκείμενο.

Υποκειμενική ταυτότητα

Η νευροβιολογία στενεύει το επιστημονικό πεδίο

Η ψυχολογία το αποκαθιστά

Βαδίζοντας με προσεκτικά βήματα προς τα χωράφια της φιλοσοφίας.

H εξήγηση του επιστημονικού παράδοξου.

Αναγκαίο βέβαια ήταν το “κακό” για το επόμενο στάδιο.

No mistake has been made here.

We do not give up.

The Principle of Property

In terms of Language

-Little Red Riding Hood, did you take your basket?

-Yes, I took it.

-Are you certain?

-Yes, I have taken it.”

Subject vs Identity

Neurobiology Narrows the Field

Psychology Restores It